Lekcja 23: Imparfait — francuski czas przeszły niedokonany
Słownictwo: Dzieciństwo, nawyki, przysłówki częstotliwości, słownictwo opisowe
Jak pracować z tą lekcją
- Przeczytaj — zrozum regułę (5 minut, nie więcej!)
- Odmieniaj na głos — wszystkie sześć osób, powoli
- Przeganiaj matrycę — aż końcówki wylatują same
Imparfait = „tło" w przeszłości. Nie „co się stało" — tylko „jak było". Jeśli passé composé to kropka na osi czasu, imparfait to linia, scenografia, ramka.
Część 1: Francuski rozdziela aspekt — twoja największa polska przewaga
To jest kluczowy moment dla polskiego ucznia francuskiego. Słuchaj uważnie.
W polskim mamy dwa rodzaje czasowników w przeszłości:
- niedokonane: czytałem, jadłem, pisałem, robiłem — proces, trwanie, nawyk
- dokonane: przeczytałem, zjadłem, napisałem, zrobiłem — wynik, jednorazowo skończone
Polski rozdziela ten aspekt w samym czasowniku — to są dwa różne słowa (czasem o innym rdzeniu): czytać/przeczytać, pisać/napisać, jeść/zjeść.
Francuski robi to samo, tylko inaczej. Zamiast dwóch czasowników ma dwa czasy:
| Polski aspekt | Francuski czas | Przykład |
|---|---|---|
| Niedokonany: czytałem (proces) | imparfait | Je lisais. |
| Dokonany: przeczytałem (skończone) | passé composé | J'ai lu. |
Mapping, który załatwia 80% problemu: imparfait ↔ czytałem, jadłem, robiłem, byłem (proces, opis, nawyk) passé composé ↔ przeczytałem, zjadłem, zrobiłem (skończony fakt)
Anglik nie ma tej intuicji od dziecka. Anglik musi się tego uczyć przez „used to" i „was -ing". Ty masz to wbudowane od urodzenia. Kiedy waha się między passé composé a imparfait — zapytaj się po polsku: czytałem czy przeczytałem? Odpowiedź jest natychmiastowa.
- Wczoraj przeczytałem książkę. — Hier, j'ai lu un livre. (passé composé — skończone)
- Kiedy byłem mały, czytałem dużo książek. — Quand j'étais petit, je lisais beaucoup de livres. (imparfait — nawyk)
To samo zdanie — różny aspekt — różny czas. Polski mózg wie, który wybrać.
W lekcjach 21–22 poznałeś passé composé (J'ai mangé une pomme). Teraz przychodzi jego niedokonany brat: imparfait.
Część 2: Trzy zastosowania imparfait
Imparfait używamy w trzech sytuacjach. Wszystkie trzy łączy jedna myśl: proces, nie wynik.
(1) OPIS w przeszłości — scenografia
Pogoda, wiek, godzina, wygląd, samopoczucie, stan rzeczy. Wszystko, co po polsku powiedziałbyś „było", „miał", „wyglądał".
- Il faisait beau. — Było pięknie.
- Il pleuvait. — Padało.
- Elle avait les yeux bleus. — Miała niebieskie oczy.
- J'étais fatigué. — Byłem zmęczony.
- Il avait dix ans. — Miał dziesięć lat. (wiek w przeszłości = zawsze imparfait)
- Il était trois heures. — Była trzecia. (godzina w przeszłości = zawsze imparfait)
(2) NAWYK — powtarzane czynności
To, co po polsku jest niedokonane („chodziłem", „robiłem", „jeździliśmy") plus zwykle jakiś znacznik częstotliwości.
- Quand j'étais petit, j'allais à l'école à pied. — Kiedy byłem mały, chodziłem do szkoły pieszo.
- Le dimanche, nous allions chez nos grands-parents. — W niedzielę jeździliśmy do dziadków.
- Tous les étés, je passais un mois à la mer. — Każdego lata spędzałem miesiąc nad morzem.
(3) TŁO dla wydarzenia
Tło (imparfait) + wydarzenie, które wpada do tła (passé composé). Polski też to robi:
- Il dormait quand le téléphone a sonné. — Spał, kiedy zadzwonił telefon.
- Je lisais un livre quand tu es arrivé. — Czytałem książkę, kiedy przyszedłeś.
- Il faisait beau, alors je suis sorti. — Było pięknie, więc wyszedłem.
Polski test: jeśli po polsku użyłbyś niedokonanego („spał, czytałem, było") — to imparfait. Jeśli dokonanego („zadzwonił, przyszedłeś, wyszedłem") — to passé composé.
Pełne starcie passé composé vs imparfait — w lekcji 25. Dziś twoje zadanie to nauczyć się formy i rozpoznać te trzy zastosowania.
Część 3: Tworzenie — z formy „nous" czasu teraźniejszego
To najlepsza wiadomość w gramatyce francuskiej: imparfait prawie nie ma wyjątków. Jeśli znasz formę nous w prezent, znasz całe imparfait.
Trzy kroki:
- Weź formę nous czasownika w czasie teraźniejszym.
- Zdejmij końcówkę -ons.
- Dodaj końcówki imparfait: -ais, -ais, -ait, -ions, -iez, -aient.
| Czasownik | nous (prezent) | Temat | je (imparfait) |
|---|---|---|---|
| parler | nous parlons | parl- | je parlais |
| finir | nous finissons | finiss- | je finissais |
| vendre | nous vendons | vend- | je vendais |
| faire | nous faisons | fais- | je faisais |
| prendre | nous prenons | pren- | je prenais |
| boire | nous buvons | buv- | je buvais |
| voir | nous voyons | voy- | je voyais |
| avoir | nous avons | av- | j'avais |
| aller | nous allons | all- | j'allais |
Dlaczego to działa: forma nous to miejsce, gdzie francuski czasownik pokazuje swój „prawdziwy" temat — ten sam, który dzielą wszystkie pozostałe formy oprócz je/tu/il/ils w prezent. Faire wszędzie wygląda dziwnie (je fais, vous faites, ils font), ale nous faisons daje ci czysty fais-. To twój skrót do każdego nieregularnego czasownika.
Końcówki imparfait — tabela
| Osoba | Końcówka | parler | finir | être |
|---|---|---|---|---|
| je / j' | -ais | parlais | finissais | étais |
| tu | -ais | parlais | finissais | étais |
| il / elle / on | -ait | parlait | finissait | était |
| nous | -ions | parlions | finissions | étions |
| vous | -iez | parliez | finissiez | étiez |
| ils / elles | -aient | parlaient | finissaient | étaient |
Pułapka dźwiękowa, której Polak nie widzi w pisowni! Cztery formy — je parlais, tu parlais, il parlait, ils parlaient — brzmią identycznie: „par-LE". Końcówki -s, -t i -ent są nieme (pamiętasz lekcję 1?). Pisownia różnicuje, wymowa nie. Zaimek (je/tu/il/ils) to twoja jedyna słyszalna wskazówka.
Pisownia kontra dźwięk: -ais = -ait = -aient = ten sam dźwięk „e". Inaczej brzmią tylko nous -ions („jõ") i vous -iez („je").
Część 4: Jedyny nieregularny czasownik — être
Spośród wszystkich francuskich czasowników dokładnie jeden łamie regułę „tematu nous": être. Jego forma nous to sommes, z czego nic nie da się wycisnąć. Więc po prostu zapamiętujesz specjalny temat: ét-.
Końcówki te same co u wszystkich.
| Osoba | être (imparfait) | Polski |
|---|---|---|
| j' | étais | byłem / byłam |
| tu | étais | byłeś / byłaś |
| il / elle / on | était | był / była |
| nous | étions | byliśmy / byłyśmy |
| vous | étiez | byliście / byłyście |
| ils / elles | étaient | byli / były |
- J'étais petit. — Byłem mały.
- Nous étions à Paris. — Byliśmy w Paryżu.
- Ils étaient fatigués. — Byli zmęczeni.
- C'était super ! — Było super!
Zapamiętaj: ét- + zwykłe końcówki. To cała lista wyjątków imparfait. Wszystko inne — nawet potwory typu faire, prendre, boire, vouloir — słucha reguły „temat z nous".
Część 5: Wyznaczniki czasu — flagi imparfait
Kiedy widzisz jedno z tych wyrażeń, czasownik prawie zawsze stoi w imparfait. To są twoje sygnały „aspekt niedokonany".
| Francuski | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| toujours | zawsze | |
| souvent | często | |
| parfois | czasami | również: quelquefois |
| de temps en temps | od czasu do czasu | |
| rarement | rzadko | |
| ne … jamais | nigdy | otacza czasownik jak ne…pas |
| tous les jours | codziennie | |
| chaque matin / soir / été | każdego ranka / wieczoru / lata | |
| le dimanche | w niedziele (regularnie) | rodzajnik określony = nawyk! |
| d'habitude | zwykle | silny sygnał imparfait |
| en général | ogólnie, na ogół | |
| autrefois | dawniej, kiedyś | klasyczna flaga imparfait |
| à l'époque | wtedy, w tamtych czasach | |
| quand j'étais petit / petite | kiedy byłem mały / byłam mała | szkolny początek |
Pułapka „le dimanche"! Dimanche (bez rodzajnika) = jedna konkretna niedziela („Dimanche, je suis allé au cinéma" = W niedzielę poszedłem do kina). Le dimanche (z rodzajnikiem określonym) = w każdą niedzielę, w niedziele (nawyk). Polski używa tej samej liczby mnogiej: w niedziele (regularnie) vs w niedzielę (raz). Subtelne, ale ważne.
W akcji:
- Autrefois, les gens écrivaient des lettres. — Dawniej ludzie pisali listy.
- D'habitude, il prenait le métro. — Zwykle brał metro.
- Quand j'étais petite, je lisais chaque soir. — Kiedy byłam mała, czytałam każdego wieczoru.
- Mes parents travaillaient souvent le week-end. — Moi rodzice często pracowali w weekendy.
Część 6: Passé composé kontra imparfait — w skrócie
Pełna konfrontacja w lekcji 25. Tu pokazuję ci jedną parę: ten sam czasownik, ta sama scena, dwa różne aspekty. Polski czuje różnicę natychmiast.
| Passé composé (jednorazowo, skończone — zrobiłem) | Imparfait (nawyk lub opis — robiłem) |
|---|---|
| Hier, je suis allé au cinéma. — Wczoraj poszedłem do kina. | Tous les samedis, j'allais au cinéma. — W każdą sobotę chodziłem do kina. |
| Il a fait beau samedi. — W sobotę było pięknie. (jeden fakt) | Il faisait beau, les oiseaux chantaient… — Było pięknie, ptaki śpiewały… (scena) |
| Elle est tombée. — Upadła. (jedno wydarzenie) | Elle était triste. — Była smutna. (stan) |
| J'ai mangé une pizza. — Zjadłem pizzę. (raz) | Je mangeais souvent des pizzas. — Często jadłem pizzę. (nawyk) |
Polska heurystyka, która zawsze działa:
- Wczoraj zjadłem pizzę → dokonany → passé composé (j'ai mangé)
- Często jadłem pizzę → niedokonany → imparfait (je mangeais)
Słownictwo lekcji
- l'enfancefdzieciństwo
- un enfant / une enfantm/fdziecko
- la jeunessefmłodość
- les grands-parentsm.l.mn.dziadkowie
- la courfpodwórko
- l'école primairefszkoła podstawowa
- la maisonfdom
- la campagnefwieś (przeciwieństwo la ville)
- la villefmiasto
- les vacancesf.l.mn.wakacje (zawsze l.mn.)
- le voisin / la voisinem/fsąsiad / sąsiadka
- un jouetzabawka (nie myl z un jeu = gra)
- jouer dans la courbawić się na podwórku
- jouer au foot / au ballongrać w piłkę
- faire du vélojeździć na rowerze
- regarder des dessins animésoglądać bajki
- lire des contesczytać bajki, baśnie
- aller à l'école à piedchodzić do szkoły pieszo
- les vacances chez les grands-parentswakacje u dziadków
- passer les vacancesspędzać wakacje
- heureux / heureuseszczęśliwy / szczęśliwa
- calmespokojny (jedna forma na oba rodzaje)
- bruyant / bruyantehałaśliwy / hałaśliwa
- timidenieśmiały (jedna forma)
- curieux / curieuseciekawy / ciekawa
- il faisait beaubyła ładna pogoda
- il pleuvaitpadało
- il neigeaitpadał śnieg
- il y avaitbył / była / było / byli (imparfait od il y a)
| Niemiecki | Rodzaj | Tłumaczenie | |
|---|---|---|---|
l'enfance | f | dzieciństwo | |
un enfant / une enfant | m/f | dziecko | |
la jeunesse | f | młodość | |
les grands-parents | m.l.mn. | dziadkowie | |
la cour | f | podwórko | |
l'école primaire | f | szkoła podstawowa | |
la maison | f | dom | |
la campagne | f | wieś (przeciwieństwo la ville) | |
la ville | f | miasto | |
les vacances | f.l.mn. | wakacje (zawsze l.mn.) | |
le voisin / la voisine | m/f | sąsiad / sąsiadka | |
un jouet | zabawka (nie myl z un jeu = gra) | ||
jouer dans la cour | bawić się na podwórku | ||
jouer au foot / au ballon | grać w piłkę | ||
faire du vélo | jeździć na rowerze | ||
regarder des dessins animés | oglądać bajki | ||
lire des contes | czytać bajki, baśnie | ||
aller à l'école à pied | chodzić do szkoły pieszo | ||
les vacances chez les grands-parents | wakacje u dziadków | ||
passer les vacances | spędzać wakacje | ||
heureux / heureuse | szczęśliwy / szczęśliwa | ||
calme | spokojny (jedna forma na oba rodzaje) | ||
bruyant / bruyante | hałaśliwy / hałaśliwa | ||
timide | nieśmiały (jedna forma) | ||
curieux / curieuse | ciekawy / ciekawa | ||
il faisait beau | była ładna pogoda | ||
il pleuvait | padało | ||
il neigeait | padał śnieg | ||
il y avait | był / była / było / byli (imparfait od il y a) |
Pełny słownik
3,200 haseł
Przeczytaj zadanie, wpisz odpowiedź po francusku i naciśnij «Sprawdź». Najpierw sprawdzamy lokalnie; w trudnych przypadkach pytamy Claude o podpowiedź. Postęp zapisuje się automatycznie.
🔊 ĆwiczeniaOtwiera odpowiedzi ćwiczeń w aplikacji zewnętrznej — z audio i analizą słowo po słowie.Ćwiczenie 1. Wstaw czasownik w imparfait
Stosuj regułę „temat z nous". Dla être — ét-.
Ćwiczenie 2. Imparfait czy passé composé? Pomyśl po polsku
Test polski: zrobiłem (dokonany) → PC. Robiłem (niedokonany) → imparfait.
Ćwiczenie 3. Przetłumacz na francuski
Ćwiczenie 4. Odzyskaj temat z formy „nous"
Dostajesz formę nous w prezent. Napisz formę il w imparfait.
Ćwiczenie 5. Opowiedz o swoim dzieciństwie
Napisz 6 zdań o własnym dzieciństwie, używając przynajmniej raz każdego z:
Potrzebujesz więcej praktyki? Claude wygeneruje świeże ćwiczenie z 10 zadaniami ze słownictwa i tematu lekcji.
Wygenerowane: 0 z 5
Teksty do słuchania
Trzy warianty tekstów na lekcję. Otwórz w glottos.com dla synchronizowanego audio.
Tekst ATekst do Lekcji 23, wariant A: Imparfait. Dzieciństwo i nawyki🔊 Praktyka audio ↗
- Quand j'étais petit, j'habitais à la campagne.
- Notre maison était grande et blanche.
- Il y avait un jardin derrière la maison.
- Mon père travaillait à la ville.
- Ma mère restait souvent à la maison.
- J'avais un petit frère et une grande sœur.
- Tous les matins, nous prenions le petit déjeuner ensemble.
- Ma mère préparait du chocolat chaud.
- Mon frère mangeait toujours du pain avec du beurre.
- À huit heures, j'allais à l'école.
- L'école n'était pas loin de la maison.
- J'aimais beaucoup ma maîtresse.
- Elle était jeune et très gentille.
- Le soir, je faisais mes devoirs dans ma chambre.
- Mon chien dormait toujours à côté de moi.
- Le mercredi, nous n'avions pas école.
- Je jouais souvent dans le jardin avec mes amis.
- Nous courions, nous chantions, nous riions beaucoup.
- Quelquefois, ma grand-mère venait nous voir.
- Elle nous racontait de belles histoires.
- En été, il faisait chaud et le ciel était bleu.
- Nous allions à la mer tous les ans.
- En hiver, il neigeait et tout était blanc.
- Je portais un gros manteau et un bonnet rouge.
- Le dimanche, toute la famille se réunissait.
- Nous mangions ensemble vers midi.
- Mon grand-père parlait pendant des heures.
- J'avais huit ans et j'étais très heureux.
- C'était une vie simple et tranquille.
- Je me souviens de tout, comme si c'était hier.
Tekst BTekst do Lekcji 23, wariant B: Imparfait. Wieś u babci🔊 Praktyka audio ↗
- Quand j'étais enfant, je passais l'été chez ma grand-mère.
- Elle habitait dans un petit village à la campagne.
- Sa maison était vieille mais très jolie.
- Il y avait des fleurs partout dans le jardin.
- Le matin, le soleil entrait par la fenêtre de ma chambre.
- Je me levais tôt et j'aidais ma grand-mère.
- Elle préparait toujours du café et des tartines.
- Après le petit déjeuner, nous allions au marché.
- Le marché n'était pas loin de la maison.
- Ma grand-mère connaissait tout le monde.
- Les voisins étaient gentils et bavards.
- Ils parlaient pendant des heures sur la place.
- À midi, nous rentrions à la maison.
- Ma grand-mère cuisinait des plats simples et délicieux.
- L'après-midi, je jouais dans la cour avec le chat.
- Le chat s'appelait Minou et il dormait beaucoup.
- Parfois, j'allais à la rivière avec mon cousin.
- Nous nagions et nous pêchions des petits poissons.
- Quand il faisait trop chaud, nous restions sous les arbres.
- Le soir, nous mangions dehors, dans le jardin.
- Ma grand-mère racontait des histoires de sa jeunesse.
- Elle parlait de son village, de ses parents, de la guerre.
- J'écoutais sans rien dire, les yeux grands ouverts.
- Le ciel devenait rose, puis violet, puis noir.
- Les étoiles brillaient et tout était silencieux.
- J'allais au lit vers dix heures du soir.
- Mon lit sentait la lavande et le savon.
- Je m'endormais vite, fatigué et heureux.
- C'étaient les plus belles vacances de ma vie.
- Quand j'y pense aujourd'hui, je souris.
Tekst CTekst do Lekcji 23, wariant C: Imparfait. Lata szkolne🔊 Praktyka audio ↗
- Quand j'étais à l'école, j'avais beaucoup d'amis.
- Nous étions une classe de vingt élèves.
- Notre école était grande et un peu vieille.
- Les murs étaient blancs et les fenêtres très hautes.
- Chaque matin, j'arrivais à huit heures moins le quart.
- Mon meilleur ami s'appelait Thomas.
- Il habitait à côté de chez moi.
- Nous allions à l'école ensemble, à pied.
- Sur le chemin, nous parlions de tout et de rien.
- Le professeur de français s'appelait Monsieur Roux.
- Il était sévère mais très juste.
- D'habitude, nous lisions des poèmes en classe.
- Je n'aimais pas beaucoup les maths.
- Le prof de maths parlait trop vite et écrivait mal.
- À dix heures, nous avions une petite pause.
- Tous les enfants couraient dans la cour.
- Certains jouaient au foot, d'autres mangeaient des bonbons.
- Moi, je restais souvent avec un livre.
- À midi, nous mangions à la cantine.
- La nourriture n'était pas très bonne, mais on avait faim.
- L'après-midi, j'étudiais l'anglais et l'histoire.
- Notre prof d'histoire racontait des batailles avec passion.
- À quatre heures, l'école finissait.
- Je rentrais à la maison fatigué mais content.
- Le soir, je faisais mes devoirs avant le dîner.
- Mes parents me posaient toujours les mêmes questions.
- Le mercredi après-midi, nous n'avions pas cours.
- J'allais à la bibliothèque ou au cinéma avec Thomas.
- À l'époque, je rêvais d'être écrivain.
- C'étaient de bonnes années, je crois.
Audio odtwarzane jest w glottos.com — otwiera się w nowej karcie.
Trening ust
Główna zasada: 95% — to trening ust. Czytaj każdą linijkę na głos. Nie tylko patrz — mów.
Część 8: Gamy językowe — przepuszczaj na głos
🔊 Praktyka audioPrzegnaj każdy czasownik przez wszystkie sześć osób na głos. Końcówki muszą wylatywać bez myślenia.
Gama 1: jouer — nawyk z dzieciństwa
Kiedy byłem mały, bawiłem się na podwórku.
Quand j'étais petit, je jouais dans la cour
Quand tu étais petit, tu jouais dans la cour
Quand il était petit, il jouait dans la cour
Quand nous étions petits, nous jouions dans la cour
Quand vous étiez petits, vous jouiez dans la cour
Quand ils étaient petits, ils jouaient dans la cour
Gama 2: avoir — wiek w przeszłości
J'avais dix ans
Tu avais dix ans
Il / elle avait dix ans
Nous avions dix ans
Vous aviez dix ans
Ils / elles avaient dix ans
Gama 3: être (jedyny nieregularny) — opis
J'étais heureux / heureuse
Tu étais heureux / heureuse
Il était heureux. / Elle était heureuse
Nous étions heureux / heureuses
Vous étiez heureux / heureuses
Ils étaient heureux. / Elles étaient heureuses
Gama 4: faire — nawyk weekendowy
Le dimanche, je faisais du vélo
Le dimanche, tu faisais du vélo
Le dimanche, il faisait du vélo
Le dimanche, nous faisions du vélo
Le dimanche, vous faisiez du vélo
Le dimanche, ils faisaient du vélo
Przegnaj każdą gamę trzy razy. Za trzecim razem zamknij stronę i wyrecytuj z pamięci.
IMPARFAIT = FRANCUSKI CZAS PRZESZŁY NIEDOKONANY
Polski test: czytałem / robiłem / byłem → imparfait
przeczytałem / zrobiłem → passé composé
TWORZENIE (działa dla WSZYSTKICH czasowników oprócz être):
1. Weź nous + ___ w prezent → parlons, finissons, faisons, buvons
2. Zdejmij -ons → parl-, finiss-, fais-, buv-
3. Dodaj końcówki:
je -ais nous -ions
tu -ais vous -iez
il -ait ils -aient
JEDYNY WYJĄTEK — être: temat ét-
j'étais, tu étais, il était, nous étions, vous étiez, ils étaient
TRZY ZASTOSOWANIA:
1. OPIS (scena, stan, pogoda, wiek, godzina, uczucia)
il faisait beau / il avait 10 ans / elle était triste
= Było pięknie / Miał 10 lat / Była smutna
2. NAWYK (niedokonany w polskim — robiłem, chodziłem)
je jouais au foot tous les jours
le dimanche, nous allions au cinéma
3. TŁO dla wydarzenia w passé composé
Il dormait quand le téléphone a sonné.
(Spał, kiedy zadzwonił telefon)
FLAGI IMPARFAIT (sygnał aspektu niedokonanego):
toujours, souvent, parfois, rarement, ne … jamais,
d'habitude, en général, autrefois, à l'époque,
tous les jours, chaque (matin/été), le dimanche (= w niedziele),
quand j'étais petit(e)
PUŁAPKA DŹWIĘKOWA:
-ais = -ait = -aient = wszystkie brzmią „E" (końcówki nieme!)
je parlais / tu parlais / il parlait / ils parlaient = ten sam dźwięk.
Inaczej brzmią tylko nous -ions („jõ") i vous -iez („je").
PASSÉ COMPOSÉ vs IMPARFAIT (zapowiedź lekcji 25):
PC = czynność dokonana, jednorazowo (hier, une fois, soudain, trois fois)
IMP = stan trwający, czynność powtarzana, scena
Hier, je suis allé au cinéma. (jedno wyjście → PC: poszedłem)
Tous les samedis, j'allais au cinéma. (nawyk → IMP: chodziłem)
Il a fait beau samedi. (fakt → PC: było)
Il faisait beau, les oiseaux chantaient. (scena → IMP: było, śpiewały)
Pełny pojedynek: Lekcja 25.
SŁOWNICTWO: l'enfance, l'école primaire, la cour, les vacances,
les grands-parents, jouer dans la cour, faire du vélo,
regarder des dessins animés, aller à l'école à pied,
il faisait beau, il pleuvait, il y avait
Następny krok: Lekcja 24 — Zgodność imiesłowu czasu przeszłego. Dlaczego les pommes que j'ai mangées dostaje dodatkowe -es, dlaczego elle s'est lavée ale elle s'est lavé les mains, i pełna reguła zgodności imiesłowu: z podmiotem przy czasowniku posiłkowym être, z poprzedzającym dopełnieniem bliższym przy avoir. Polak nie ma tej zgodności w polskim (nasz imiesłów się odmienia po swojemu), ale logika „kto kogo wyprzedza w zdaniu" — jest do ogarnięcia.
Następny krok: Lekcja 24 — Zgodność imiesłowu czasu przeszłego. Dlaczego les pommes que j'ai mangées dostaje dodatkowe -es, dlaczego elle s'est lavée ale elle s'est lavé les mains, i pełna reguła zgodności imiesłowu: z podmiotem przy czasowniku posiłkowym être, z poprzedzającym dopełnieniem bliższym przy avoir. Polak nie ma tej zgodności w polskim (nasz imiesłów się odmienia po swojemu), ale logika „kto kogo wyprzedza w zdaniu" — jest do ogarnięcia.