Lekcja 4: Zaimki i dzierżawcze

Część 1: Zaimki osobowe — kto wykonuje

W angielskim jest siedem zaimków osobowych w pozycji podmiotu:

English	Polski	Kiedy
I	ja	zawsze wielką literą!
you	ty, wy (to samo)	jedna osoba lub grupa
he	on	tylko o mężczyznach i chłopcach
she	ona	tylko o kobietach i dziewczynkach
it	ono, to, on/ona (o przedmiocie)	wszystko nieożywione, zwierzęta
we	my	my (włącznie z mówiącym)
they	oni, one	dwie lub więcej osób/rzeczy

„I" — zawsze wielką literą. Nawet w środku zdania: This is what I think.. To unikalna reguła angielskiego.

„You" — jedno słowo dla wszystkich. W angielskim nie ma różnicy między „ty" a „pan/pani" (grzeczne), ani między „wy" (jednej osoby) a „wy" (grupy). To uproszczenie, które docenimy.

He / she / it — podział wg płci

W polskim „kotka" — rodzaj żeński, „stół" — rodzaj męski, „okno" — rodzaj nijaki. To rodzaj gramatyczny, do płci biologicznej prawie się nie odnosi.

W angielskim odwrotnie: wszystko, co nie jest człowiekiem, to it. Rodzaj wybierany jest według płci biologicznej, a nie gramatyki.

Obiekt	Zaimek	Uwaga
mężczyzna / chłopiec / Tomek	he	biologicznie męski
kobieta / dziewczynka / Anna	she	biologicznie żeński
dziecko (ogólnie)	he lub she, lub it	jeśli płeć nieznana — czasem it
książka, stół, dom, samochód	it	wszystkie rzeczy
kot, pies (zwierzę domowe)	it (lub he/she, jeśli właściciel)	pupil-„członek rodziny" czasem he/she
kraj, statek, samochód (ulubiony)	she (artystycznie)	poetycko — czasem „she"

Najważniejsze: dla ciebie, początkującego, wszystko, co nie jest człowiekiem — it. Bez wyjątków na tym etapie.

Nie myl! W polskim „stół" — rodzaj męski, ale po angielsku o stole mówimy it, nie he. Nie próbuj przenosić polskiego rodzaju do angielskiego.

---

Część 2: Dzierżawcze — mój, twój, jego, jej

Żeby powiedzieć „mój", „twój", „jego", angielski daje inny zestaw słów:

Zaimek	Dzierżawcze	Tłumaczenie
I	my	mój / moja / moje / moi
you	your	twój / wasz
he	his	jego
she	her	jej
it	its	jego / jej (o przedmiocie)
we	our	nasz
you (mn.)	your	wasz
they	their	ich

Zauważ: my / your / his / her nie zmieniają się ani przez rodzaj, ani przez liczbę. my book, my books, my brother, my sister — wszędzie „my". W polskim „mój brat / moja siostra / moje książki" — trzy formy; w angielskim — jedna.

Główna wskazówka: dla „on/ona/ono" zaimki dzierżawcze są różne: his (jego), her (jej), its (jego/jej o przedmiocie). Po angielsku — to trzy różne słowa, nie jedno.

Porównanie

Polski	Angielski
mój brat	my brother
moja siostra	my sister
moje dzieci	my children
jego brat	his brother
jej brat	her brother
nasz dom	our house
ich samochód	their car

---

Część 3: Niebezpieczna para — its vs it's

Its (bez apostrofu) — to dzierżawcze: „jego, jej" (o przedmiocie). It's (z apostrofem) — to skrót od „it is" (to jest) lub „it has" (to ma).

English	Tłumaczenie
The cat licks its paw.	Kot liże swoją łapę.
It's a cat.	To kot. (it is)
It's cold today.	Dzisiaj zimno. (it is)
The house has its problems.	Dom ma swoje problemy.

Najczęstsza pułapka ortograficzna w angielskim. Rodzimi użytkownicy też się mylą. Zapamiętaj: apostrof = skrót czasownika; bez apostrofu = przynależność.

---

Część 4: Dzierżawcze 's — „Annin", „tatusiowy"

Żeby powiedzieć „książka Anny" lub „dom Tomka", w angielskim do imienia dodajemy 's.

English	Polski
Anna's book	książka Anny
Tom's house	dom Tomka
my brother's car	samochód mojego brata
the teacher's name	imię nauczyciela
my mother's bag	torebka mojej mamy

Główna reguła: 's stawia się przy właścicielu (Annie), a przedmiot posiadany (książka) idzie potem. Kolejność — odwrotna do polskiej: polski mówi „książka Anny", angielski — „Anna's book".

To zamiana naszego dopełniacza. W polskim końcówka -y / -a / -i: „Anny", „Tomka", „nauczyciela". W angielskim — 's do mianownika.

Liczba mnoga

Jeśli imię kończy się na -s (liczba mnoga lub imię typu „James"), stawia się tylko apostrof:

English	Polski
my parents' house	dom moich rodziców
the students' books	książki studentów
James' car lub James's car	samochód Jamesa

's czy of? „Książka Anny" — jest też drugi sposób: the book of Anna. Ale dla osób i zwierząt typowe jest 's. Dla rzeczy — zwykle of: the door of the house (choć „the house's door" też można). Szczegółowo — później.

---

Część 5: Zaimki w formie dopełnienia — me, you, him, her…

Nie wszystko w tej lekcji o „mój". Kiedy zaimek stoi po czasowniku (jako dopełnienie), zmienia formę:

Podmiot (S)	Dopełnienie (O)	Dzierżawcze
I	me	my
you	you	your
he	him	his
she	her	her
it	it	its
we	us	our
they	them	their

Przykłady:

• I see him. — Widzę go.
• She loves me. — Ona kocha mnie.
• We help them. — Pomagamy im.
• Tom knows us. — Tomek zna nas.

Zauważ: you i it mają jedną formę dla podmiotu i dopełnienia. Wszystkie pozostałe się różnią (I/me, he/him, she/her, we/us, they/them).

Uwaga na her: „her" jest jednocześnie dopełnieniem („I see her" — widzę ją) i dzierżawcze („her book" — jej książka). To jedyny zaimek z taką dwuznacznością. Rozróżniamy po pozycji.

---