Lekcja 3: Czasowniki haben i sein

Część 1: sein (być)

Po polsku mówisz „Jestem studentem". Czasownik jestem musi być. W niemieckim tak samo — czasownik obowiązkowy. To różnica wobec rosyjskiego, gdzie się go opuszcza. Polski tu pomaga: ma się tak jak niemiecki.

Ich bin Student. — Ja jestem studentem.

Odmiana sein jest nieregularna. Jak polskie być (jestem-jesteś-jest — też nieregularne). Nie szukaj logiki — wykuj.

Lustro końcówek: niemieckie -st (du bist) ≈ polskie -sz (jesteś). Niemieckie -d (wir sind, ihr seid) ≈ polskie -my/-cie. Brzmi inaczej, ale ten sam praindoeuropejski wzorzec osobowy.

Przykłady

• Ich bin aus Warschau. — Jestem z Warszawy.
• Du bist Ingenieur. — Jesteś inżynierem.
• Er ist zwanzig Jahre alt. — On ma dwadzieścia lat.
• Wir sind Freunde. — Jesteśmy przyjaciółmi.
• Ihr seid nett. — Jesteście mili.
• Sie sind Herr Braun? — Czy to Pan Braun?

Pułapka! „Mam 20 lat" Niemiec mówi „jestem 20 lat stary": Ich bin zwanzig Jahre alt. NIE „habe" — tylko bin. Wiek po niemiecku = sein, nie haben. Polski tu nie pomaga (my mówimy „mam"). Przepnij to w głowie raz a dobrze.

Część 2: haben (mieć)

Po polsku: „Mam brata". Po niemiecku tak samo — Ich habe einen Bruder. Tu polski i niemiecki pracują w lustro: oba używają „mieć" + biernik. Rosyjski tego nie robi (tam „u mienia"). Polski mózg ma fory.

Odmiana haben jest też nieregularna, ale prostsza:

Przykłady

• Ich habe eine Schwester. — Mam siostrę.
• Du hast einen Hund. — Masz psa.
• Sie hat zwei Kinder. — Ona ma dwoje dzieci.
• Wir haben ein Problem. — Mamy problem.
• Ihr habt eine große Familie. — Macie dużą rodzinę.
• Haben Sie Zeit? — Czy ma Pan czas?

Pułapka! Du hast, er hat — litera „b" znika. NIE „du habst" — tylko du hast. NIE „er habt" — tylko er hat. Niemcy znowu są leniwi.

Aspekt vs czas (zapowiedź): Polski ma aspekt — robić vs zrobić, jeść vs zjeść. Niemiecki tego NIE MA. Zamiast tego ma czasy (Präsens, Perfekt, Präteritum). Nie staraj się tłumaczyć polskiego aspektu — niemiecki załatwia to inaczej. Wrócimy do tego w lekcji 27.