Lekcja 16: Binian Nif'al (נִפְעַל) — pasywny i ŚREDNI partner Pa'al
Słownictwo: czasowniki Nif'al — wchodzić, zostawać, rodzić się, spotykać się, zachowywać się, budować się, znajdować się, wyglądać
Jak pracować z tą lekcją
- Przeczytaj teorię — zrozum, dlaczego w hebrajskim istnieje osobny binian dla strony „zwrotnej/średniej" obok aktywnego Pa'al.
- Naucz się paradygmatu — czasu teraźniejszego (4 formy) i przeszłego (10 form) na jednym opornym czasowniku נִכְנַס „wchodzić".
- Przegnaj nowe słownictwo — przez matrycę ani → ata/at → hu/hi → anachnu → atem/aten → hem/hen.
- Rób ćwiczenia — zwłaszcza te, gdzie Pa'al i Nif'al stoją obok siebie z tym samym rdzeniem.
Zasada 5/95: reguła binianu — 5 minut. 95% czasu — wytrenować rozpoznawanie prefiksów נִ- / נְ- i automatyczną koniugację.
Część 1: Czym jest Nif'al i po co istnieje
W lekcji 7 widziałeś mapę siedmiu binianów. W L8 i L12 wypełniliśmy Pa'al (aktywny, podstawowy) czasem teraźniejszym i przeszłym. W L13 przyszedł Pi'el (intensywny/kauzatywny), w L14 — Hif'il (kauzatywny). Dziś — Nif'al, i to moment przełomowy: po raz pierwszy budujemy stronę pasywną/średnią.
Główne o Nif'al: to pasywny lub ŚREDNI partner Pa'al. Bierze ten sam rdzeń, co w Pa'al, i odwraca głos: tam gdzie Pa'al mówi „on robi", Nif'al mówi „nad nim robią", „on staje się zrobiony", „z nim się dzieje".
Dla polskojęzycznego to wygodne, bo w polskim jest bezpośredni odpowiednik — czasowniki zwrotne na -się:
| Rdzeń | Pa'al (aktywny) | Nif'al (średni/pasywny) |
|---|---|---|
| כ-נ-ס | כָּנַס — wszedł | נִכְנַס — wszedł („spotkał się, został przyjęty") |
| ש-מ-ר | שָׁמַר — strzegł | נִשְׁמַר — zachowało się, było strzeżone |
| ב-נ-ה | בָּנָה — zbudował | נִבְנָה — budował się, został zbudowany |
| מ-צ-א | מָצָא — znalazł | נִמְצָא — znajduje się, znajdował się |
| פ-ג-ש | פָּגַשׁ — spotkał (kogoś) | נִפְגַּשׁ — spotkał się (z kimś) |
Ale! Nie każdy Nif'al = czysta strona bierna. Wiele czasowników Nif'al jest samodzielnych i tłumaczy się zwykłym polskim czasownikiem, czasem nawet bez „-się": ulai nichnasti = „może wszedłem / dostałem się do środka" (nie „byłem wniesiony"!). Więc Nif'al — to „strona średnia" szersza niż „strona bierna": strona bierna, zwrotna, inchoatywna („stać się jakimś"), po prostu nieprzechodnia.
Rozpoznajemy Nif'al po dwóch znakach
Przeszły: prefiks נִ- (ni-) na początku formy. נִכְנַסְתִּי (nichnasti — „wszedłem"). Teraźniejszy: prefiks נִ- lub נְ- (ne-) + wzór נִכְנָס / נִכְנֶסֶת (nichnas — „wchodzi").
W obu czasach pierwsza litera rdzenia jest przyciśnięta do nun (litera נ przed rdzeniem). To właśnie znak binianu.
Część 2: Czas przeszły — paradygmat נִכְנַס „wchodzić"
Weźmy rdzeń כ-נ-ס „wejście" i postawmy go w Nif'al. Czas przeszły w Nif'al tworzy się sufiksami tych samych osób, co w Pa'al (L12), ale rdzeń jest ubrany w szkielet נִ + Ca + Ca + Ca + sufiks.
| Osoba | Hebrajski | Transliteracja | Tłumaczenie |
|---|---|---|---|
| ani (ja) | נִכְנַסְתִּי | nichnasti | wszedłem / weszłam |
| ata (ty m.) | נִכְנַסְתָּ | nichnasta | wszedłeś |
| at (ty ż.) | נִכְנַסְתְּ | nichnast | weszłaś |
| hu (on) | נִכְנַס | nichnas | on wszedł |
| hi (ona) | נִכְנְסָה | nichnesa | ona weszła |
| anachnu (my) | נִכְנַסְנוּ | nichnasnu | weszliśmy |
| atem (wy m.) | נִכְנַסְתֶּם | nichnastem | weszliście |
| aten (wy ż.) | נִכְנַסְתֶּן | nichnasten | weszłyście |
| hem (oni m.) | נִכְנְסוּ | nichnesu | oni weszli |
| hen (one ż.) | נִכְנְסוּ | nichnesu | one weszły |
Zauważ: sufiksy czasu przeszłego (-ti, -ta, -t, -∅, -a, -nu, -tem, -ten, -u) — te same, co w Pa'al. Różnica tylko w korpusie słowa: zamiast kanasti („strzegłem"-style) — nichnasti. Czyli wyuczyłeś Pa'al — prawie wyuczyłeś Nif'al w przeszłym: dodajesz nun na początku i lekko przekształcasz samogłoski.
Wskazówka: forma oporowa dla całego paradygmatu to forma 3 os. m. l. poj. (nichnas, „on wszedł"). Od niej, jak od pnia, wyrastają sufiksy.
Część 3: Czas teraźniejszy — paradygmat נִכְנָס „wchodzi"
W L8 nauczyłeś się, że czas teraźniejszy w hebrajskim — to imiesłów z czterema formami według rodzaju i liczby. W Nif'al — to samo:
| Osoba | Hebrajski | Transliteracja | Tłumaczenie |
|---|---|---|---|
| m. l. poj. | נִכְנָס | nichnas | (on) wchodzi |
| ż. l. poj. | נִכְנֶסֶת | nichneset | (ona) wchodzi |
| m. l. mn. | נִכְנָסִים | nichnasim | (oni m.) wchodzą |
| ż. l. mn. | נִכְנָסוֹת | nichnasot | (one ż.) wchodzą |
Oporna forma: zapamiętaj nichnas / nichneset / nichnasim / nichnasot — i rozpoznasz każdy Nif'al w teraźniejszym. Wzór: niC₁C₂aC₃ / niC₁C₂eset / niC₁C₂asim / niC₁C₂asot, gdzie C₁C₂C₃ — trzy litery rdzenia.
Ważny niuans nikudu: w przeszłym często widać samogłoskę chirik (י, „i") pod nun — נִ (ni-). W teraźniejszym natomiast pod nun czasem stoi szwa — נְ (ne-), ale w naszym opornym czasowniku teraźniejszy też daje „i" (נִכְנָס). To typowy obraz: przeszły → ni- (twarde i), teraźniejszy → ni- / ne- (zależy od rdzenia).
Przykład w matrycy (pytanie-odpowiedź)
— אַתָּה נִכְנָס לַחֶדֶר? — Ata nichnas la-cheder? — „Czy wchodzisz do pokoju?" — כֵּן, אֲנִי נִכְנָס. — Ken, ani nichnas. — „Tak, wchodzę."
— הִיא כְּבָר נִכְנְסָה? — Hi kvar nichnesa? — „Czy ona już weszła?" — לֹא, הִיא עֲדַיִן לֹא נִכְנְסָה. — Lo, hi adayin lo nichnesa. — „Nie, jeszcze nie weszła."
Część 5: Kiedy Nif'al — strona bierna, a kiedy — samodzielny czasownik
To najsubtelniejszy moment lekcji. Dwa scenariusze.
Scenariusz A: Nif'al = strona bierna (rzeczywista, z agensem)
Można podstawić „przez kogo?", a zdanie pozostanie żywe:
הַסֵּפֶר נִכְתַּב עַל יְדֵי הַמּוֹרֶה. — Ha-sefer nichtav al-yedei ha-more. — „Książka została napisana przez nauczyciela."
Tu Nif'al — to „lustro" zdania Pa'al „nauczyciel napisał książkę". Agens jest jawnie nazwany (al-yedei — „z strony / przez").
Scenariusz B: Nif'al = średni/samodzielny czasownik
Brak ukrytego „przez kogo"; czasownik po prostu opisuje stan lub proces, w który wciągnięty jest podmiot:
אוּלַי נִכְנַסְתִּי לַחֶדֶר הַלֹּא נָכוֹן. — Ulai nichnasti la-cheder ha-lo nachon. — „Może wszedłem do niewłaściwego pokoju."
Tu nikt mnie nie „wprowadza" — sam(a) wszedłem/dostałem się do środka. To właśnie „strona średnia": między stroną czynną a bierną, ale nie „zwrotne" w ścisłym sensie polskiego -się.
Praktyczny drogowskaz: dla polskojęzycznego około 70% czasowników Nif'al tłumaczy się na „-się" (znajduje się, buduje się, spotykają się, rodzi się, zachowuje się, zostaje), a 30% — zwykłym czasownikiem bez „-się" (wszedł, wygląda, dostał się). Nie ucz się reguły „zawsze -się"; zapamiętuj znaczenie każdego czasownika osobno.
Szczególny przypadek: lehera'ot „wyglądać"
הִיא נִרְאֵית עֲיֵפָה הַיּוֹם. — Hi nir'eit ayefa ha-yom. — „Ona wygląda na zmęczoną dzisiaj."
To klasyczny Nif'al, który NIE tłumaczy się na „-się": nir'a = „wygląda", dosłownie „jest widzialny / pokazuje się". Rdzeń ten sam co w Pa'al lir'ot („widzieć"), ale semantyka — „sprawiać wrażenie, jawić się jakim".
Część 7: Porównanie binianów na jednym rdzeniu
Weźmy rdzeń ש-מ-ר „strzec" i postawmy go w Pa'al i Nif'al — poglądowo, jak binian przełącza głos:
| Binian | Forma (hu, przeszły) | Tłumaczenie | Kto działa, kto cierpi |
|---|---|---|---|
| Pa'al | שָׁמַר shamar | on strzegł, przechowywał | on jest aktywny, obiekt — to, co strzeżone |
| Nif'al | נִשְׁמַר nishmar | zachował się, zostało zachowane | z nim coś się dzieje — on się zachował |
הַחַיָּל שָׁמַר עַל הָעִיר. — „Żołnierz strzegł miasta." (Pa'al — aktywny.) הָעִיר נִשְׁמְרָה מִן הָאוֹיֵב. — „Miasto zachowało się / zostało ochronione przed wrogiem." (Nif'al — bierny/średni.)
Ta sama logika — na rdzeniu ב-נ-ה:
הַפּוֹעֵל בָּנָה בַּיִת. — „Robotnik zbudował dom." (Pa'al) הַבַּיִת נִבְנָה בְּשָׁנָה. — „Dom został zbudowany w rok." (Nif'al)
Zasada: zmieniając binian, nie zmieniasz rdzenia i tematu — zmieniasz punkt widzenia. Pa'al stawia w centrum wykonawcę, Nif'al — proces lub rezultat.
Słownictwo lekcji
- לְהִכָּנֵסwchodzić
- לְהִישָׁאֵרzostawać
- לְהִיוָּלֵדrodzić się
- לְהִיפָּגֵשׁspotykać się
- לְהִישָּׁמֵרzachowywać się, mieć się na baczności
- לְהִיבָּנוֹתbudować się
- לְהִימָּצֵאznajdować się
- לְהֵרָאוֹתwyglądać (zewnętrznie)
- (brak częstego Pa'al „wszedł"; we współczesnej mowie używa się właśnie Nif'al)לְהִכָּנֵס lehikanes — wchodzić
- (rzadki)לְהִישָׁאֵר lehisha'er — zostawać
- לָלֶדֶת laledet — rodzić (rodząca)לְהִיוָּלֵד lehivaled — rodzić się
- לִפְגֹּשׁ lifgosh — spotkać (kogoś)לְהִיפָּגֵשׁ lehipagesh — spotykać się (z kimś)
- לִשְׁמֹר lishmor — strzec, przechowywaćלְהִישָּׁמֵר lehishamer — zachowywać się
- לִבְנוֹת livnot — budowaćלְהִיבָּנוֹת lehibanot — budować się
- לִמְצֹא limtzo — znaleźćלְהִימָּצֵא lehimatze — znajdować się
- לִרְאוֹת lir'ot — widziećלְהֵרָאוֹת lehera'ot — wyglądać (być widocznym)
| Niemiecki | Tłumaczenie | |
|---|---|---|
לְהִכָּנֵס | wchodzić | |
לְהִישָׁאֵר | zostawać | |
לְהִיוָּלֵד | rodzić się | |
לְהִיפָּגֵשׁ | spotykać się | |
לְהִישָּׁמֵר | zachowywać się, mieć się na baczności | |
לְהִיבָּנוֹת | budować się | |
לְהִימָּצֵא | znajdować się | |
לְהֵרָאוֹת | wyglądać (zewnętrznie) | |
(brak częstego Pa'al „wszedł"; we współczesnej mowie używa się właśnie Nif'al) | לְהִכָּנֵס lehikanes — wchodzić | |
(rzadki) | לְהִישָׁאֵר lehisha'er — zostawać | |
לָלֶדֶת laledet — rodzić (rodząca) | לְהִיוָּלֵד lehivaled — rodzić się | |
לִפְגֹּשׁ lifgosh — spotkać (kogoś) | לְהִיפָּגֵשׁ lehipagesh — spotykać się (z kimś) | |
לִשְׁמֹר lishmor — strzec, przechowywać | לְהִישָּׁמֵר lehishamer — zachowywać się | |
לִבְנוֹת livnot — budować | לְהִיבָּנוֹת lehibanot — budować się | |
לִמְצֹא limtzo — znaleźć | לְהִימָּצֵא lehimatze — znajdować się | |
לִרְאוֹת lir'ot — widzieć | לְהֵרָאוֹת lehera'ot — wyglądać (być widocznym) |
Pełny słownik
4,466 haseł
Przeczytaj zadanie, wpisz odpowiedź po hebrajsku i naciśnij «Sprawdź». Najpierw sprawdzamy lokalnie; w trudnych przypadkach pytamy Claude o podpowiedź. Postęp zapisuje się automatycznie.
🔊 ĆwiczeniaOtwiera odpowiedzi ćwiczeń w aplikacji zewnętrznej — z audio i analizą słowo po słowie.Ćwiczenie 1. Rozpoznaj Nif'al
W których z tych czasowników jest binian Nif'al? Kieruj się prefiksami נִ- / נְ- na początku i wzorem niC₁C₂aC₃.
W których z tych czasowników jest binian Nif'al? Kieruj się prefiksami נִ- / נְ- na początku i wzorem niC₁C₂aC₃.
- כָּתַב (katav)
- נִכְנַס (nichnas)
- שָׁמַר (shamar)
- נוֹלַד (nolad)
- דִּבֵּר (diber)
- נִמְצָא (nimtza)
- הִכְנִיס (hichnis)
- נִשְׁאַר (nish'ar)
- רָאָה (ra'a)
- נִרְאָה (nir'a)
Otwarte ćwiczenie — bez automatycznego sprawdzania. Wypowiedz odpowiedzi na głos i idź dalej.
Ćwiczenie 2. Czas przeszły w Nif'al — postaw formę
Dany czasownik לְהִכָּנֵס (lehikanes, „wchodzić"). Postaw w odpowiedniej formie czasu przeszłego:
Ćwiczenie 3. Czas teraźniejszy w Nif'al — wybierz rodzaj i liczbę
Podstaw poprawną formę teraźniejszego:
Ćwiczenie 4. Pa'al ↔ Nif'al — to samo czy nie?
Przetłumacz z hebrajskiego na polski, zwracając uwagę, który binian (czyli jaki głos):
Ćwiczenie 5. Przetłumacz na hebrajski
Potrzebujesz więcej praktyki? Claude wygeneruje świeże ćwiczenie z 10 zadaniami ze słownictwa i tematu lekcji.
Wygenerowane: 0 z 5
Teksty do słuchania
Trzy warianty tekstów na lekcję. Otwórz w glottos.com dla synchronizowanego audio.
Tekst ATekst A do lekcji 16: Spotkania i znajomości🔊 Praktyka audio ↗
- אֲנִי נִפְגָּשׁ עִם דָּנִי בְּבֵית קָפֶה.
- אֲנַחְנוּ נִפְגָּשִׁים כָּל יוֹם שִׁשִּׁי.
- הִיא נִפְגֶּשֶׁת עִם חֲבֵרָה בָּעֶרֶב.
- נִפְגַּשְׁנוּ אֶתְמוֹל בָּרְחוֹב.
- אֵיפֹה אַתֶּם נִפְגָּשִׁים?
- אֲנַחְנוּ נִפְגָּשִׁים לְיַד הַתַּחֲנָה.
- דָּנָה וְיוֹסִי נִפְגְּשׁוּ בַּגַּן.
- מָתַי תִּפָּגְשׁוּ שׁוּב? (do rozpoznania — przyszły)
- אֲנִי לֹא נִפְגָּשׁ עִם אַף אֶחָד הַיּוֹם.
- הֵם נִפְגָּשִׁים כָּל שָׁבוּעַ בַּסִּפְרִיָּה.
- נִפְגַּשְׁתִּי עִם הַמּוֹרֶה בְּבֵית הַסֵּפֶר.
- הִיא נִפְגְּשָׁה עִם אִמָּא שֶׁלָּהּ אֶתְמוֹל.
- נִפְגָּשׁוֹת חֲבֵרוֹת בְּבֵית הַקָּפֶה הַזֶּה.
- מָתַי אֲנַחְנוּ נִפְגָּשִׁים, חָבֵר?
- נִפְגַּשְׁנוּ פַּעַם בְּתֵל אָבִיב.
- הוּא נִפְגָּשׁ עִם הָרוֹפֵא מָחָר.
- אַתָּה נִפְגָּשׁ עִם הַמְּנַהֵל הַיּוֹם?
- כֵּן, אֲנִי נִפְגָּשׁ אִתּוֹ בָּעֶרֶב.
- הֵן נִפְגָּשׁוֹת בְּכָל יוֹם רִאשׁוֹן.
- נִפְגַּשְׁתֶּם כְּבָר?
- לֹא, אֲנַחְנוּ נִפְגָּשִׁים מָחָר.
- מִי אַתְּ נִפְגֶּשֶׁת אִתָּהּ?
- אֲנִי נִפְגֶּשֶׁת עִם רוּתִי, חֲבֵרָה שֶׁלִּי.
- נִפְגָּשִׁים בַּשָּׁעָה שֶׁבַע.
- נִפְגַּשְׁנוּ לִפְנֵי שָׁנָה בְּחוֹף הַיָּם.
- הֵם נִפְגְּשׁוּ פַּעַם רִאשׁוֹנָה בָּאוּנִיבֶרְסִיטָה.
- אַתָּה נִפְגָּשׁ עִם הַמִּשְׁפָּחָה בְּשַׁבָּת?
- כֵּן, אֲנַחְנוּ נִפְגָּשִׁים אֵצֶל סָבָא וְסָבְתָא.
- הַחֲבֵרִים נִפְגְּשׁוּ בָּעֶרֶב לִשְׁתּוֹת קָפֶה.
- נָעִים מְאוֹד לְהִיפָּגֵשׁ אִתְּךָ!
Tekst BTekst B do lekcji 16: Zachowanie i pobyt🔊 Praktyka audio ↗
- הַסּוֹד נִשְׁמַר אֵצֶל סָבְתָא.
- הַסְּפָרִים הַיְּשָׁנִים נִשְׁמָרִים בַּסִּפְרִיָּה.
- הָאֹכֶל נִשְׁמָר בַּמְּקָרֵר.
- נִשְׁאַרְתִּי בַּבַּיִת כָּל הַיּוֹם.
- הִיא נִשְׁאֲרָה עִם הַיְלָדִים.
- אֲנַחְנוּ נִשְׁאָרִים עַד מָחָר.
- הֵם נִשְׁאֲרוּ בְּתֵל אָבִיב שָׁבוּעַ.
- הִישָּׁמֵר בַּדֶּרֶךְ!
- הִישָּׁמְרִי בַּדֶּרֶךְ! (do kobiety)
- הַזִּכָּרוֹן נִשְׁמַר בְּלִבִּי.
- אֲנִי נִשְׁאֶרֶת בָּעֲבוֹדָה עַד מְאֻחָר.
- הוּא נִשְׁאַר רַק חֲצִי שָׁעָה.
- הַמִּכְתָּב נִשְׁמַר בַּמְּגֵרָה.
- נִשְׁאַרְנוּ חֲבֵרִים לְעוֹלָם.
- אַתָּה נִשְׁאָר אוֹ הוֹלֵךְ?
- אֲנִי נִשְׁאָר כָּאן.
- הַתְּמוּנוֹת נִשְׁמָרוֹת בָּאַלְבּוֹם הַיָּשָׁן.
- הִיא נִשְׁאֲרָה לְבַד בַּחֶדֶר.
- הַמָּסוֹרֶת נִשְׁמֶרֶת בַּמִּשְׁפָּחָה.
- נִשְׁאַרְתֶּם הַרְבֵּה זְמַן בִּירוּשָׁלַיִם?
- כֵּן, נִשְׁאַרְנוּ שָׁם שָׁבוּעַ שָׁלֵם.
- הַמַּפְתֵּחַ נִשְׁמַר תָּמִיד בְּאוֹתוֹ מָקוֹם.
- נִשְׁאַר עוֹד יוֹם אֶחָד עַד הַחֻפְשָׁה.
- הִיא נִרְאֵית עֲיֵפָה, אוּלַי הִיא נִשְׁאֲרָה עֵרָה כָּל הַלַּיְלָה.
- הַשִּׁיר הַזֶּה נִשְׁמָר בַּזִּכָּרוֹן.
- הֵן נִשְׁאֲרוּ חֲבֵרוֹת קְרוֹבוֹת.
- הָעֵצִים הָעַתִּיקִים נִשְׁמָרִים בַּגַּן הַזֶּה.
- נִשְׁאַרְתָּ בַּבַּיִת בְּשַׁבָּת?
- כֵּן, נִשְׁאַרְתִּי וְקָרָאתִי סֵפֶר.
- הָאוֹצָר נִשְׁמַר בַּמּוּזֵיאוֹן.
Tekst CTekst C do lekcji 16: Narodziny i początki🔊 Praktyka audio ↗
- נוֹלַדְתִּי בְּמוֹסְקְבָה בִּשְׁנַת 1990.
- הִיא נוֹלְדָה בִּירוּשָׁלַיִם.
- הֵם נוֹלְדוּ בְּאוֹתָהּ שָׁנָה.
- הַבֵּן שֶׁלִּי נוֹלַד בְּשַׁבָּת בַּבֹּקֶר.
- אֵיפֹה נוֹלַדְתָּ?
- נוֹלַדְתִּי בְּעִיר קְטַנָּה בְּרוּסְיָה.
- הַתִּינוֹק נוֹלָד בְּרִיא וְשָׂמֵחַ.
- הַתְּאוֹמוֹת נוֹלְדוּ בָּעֶרֶב.
- סָבָא שֶׁלִּי נוֹלַד לִפְנֵי תִּשְׁעִים שָׁנָה.
- הַבַּיִת הַזֶּה נִבְנָה לִפְנֵי מֵאָה שָׁנָה.
- הָעִיר נִבְנֵית עַכְשָׁו, יֵשׁ הַרְבֵּה בָּתִּים חֲדָשִׁים.
- בֵּית הַסֵּפֶר נִבְנָה בִּשְׁנַת 1985.
- הַגֶּשֶׁר נִבְנֶה בַּשָּׁנָה שֶׁעָבְרָה.
- הַבָּתִּים נִבְנִים מַהֵר בָּעִיר הַזֹּאת.
- אֵיךְ נוֹלַד הָרַעְיוֹן הַזֶּה?
- הָרַעְיוֹן נוֹלַד בְּשִׂיחָה עִם חָבֵר.
- הִיא נוֹלְדָה לְמִשְׁפָּחָה גְּדוֹלָה.
- נוֹלַדְנוּ בְּאוֹתָהּ הָעִיר אֲבָל לֹא הִכַּרְנוּ.
- הַמַּחְשָׁבָה נוֹלְדָה בָּרֹאשׁ שֶׁלִּי בַּבֹּקֶר.
- בֵּית הַחוֹלִים נִבְנֶה בַּשְּׁכוּנָה הַחֲדָשָׁה.
- כַּמָּה יְלָדִים נוֹלְדוּ הַשָּׁנָה?
- הַרְבֵּה תִּינוֹקוֹת נוֹלְדוּ בָּאָבִיב.
- הַמַּלְכָּה נוֹלְדָה בְּאַרְמוֹן.
- הַסֵּפֶר הַזֶּה נוֹלַד מִתּוֹךְ אַהֲבָה.
- הָעִיר תֵּל אָבִיב נִבְנְתָה עַל הַחוֹל.
- בָּתִּים חֲדָשִׁים נִבְנִים בְּכָל שָׁבוּעַ.
- נוֹלַדְתָּ לִהְיוֹת מוֹרֶה!
- הִיא נוֹלְדָה לִהְיוֹת זַמֶּרֶת.
- הַקִּיר הַזֶּה נִבְנָה מֵאֲבָנִים יְשָׁנוֹת.
- מַזָּל טוֹב! נוֹלַד לָכֶם בֵּן!
Audio odtwarzane jest w glottos.com — otwiera się w nowej karcie.
W tej lekcji nie ma jeszcze gam ani matryc — pojawiają się od lekcji 3. Do ćwiczeń mowy użyj tekstów powyżej.
BINIAN NIF'AL — pasywny lub ŚREDNI partner Pa'al
Główne:
- Bierze rdzeń z Pa'al i odwraca głos.
- Około 70% Nif'al = polski czasownik na „-się"
(znajdować się, budować się, spotykać się, rodzić się, zachowywać się, zostawać).
- Około 30% Nif'al = samodzielny czasownik bez „-się"
(wchodzić, wyglądać, dostawać się).
ZNAKI ROZPOZNAWCZE:
Przeszły: נִ- (ni-) nichnasti, nish'arti, nimtzeti
Teraźniejszy: נִ- / נְ- (ne-) nichnas, nimtza, nir'e
Bezokolicznik: לְהִ- (lehi-) lehikanes, lehimatze, lehera'ot
PRZESZŁY נִכְנַס „wszedł" — sufiksy jak w Pa'al:
ani נִכְנַסְתִּי nichnasti
ata / at נִכְנַסְתָּ / נִכְנַסְתְּ nichnasta / nichnast
hu / hi נִכְנַס / נִכְנְסָה nichnas / nichnesa
anachnu נִכְנַסְנוּ nichnasnu
atem / aten נִכְנַסְתֶּם / נִכְנַסְתֶּן nichnastem / nichnasten
hem / hen נִכְנְסוּ nichnesu
TERAŹNIEJSZY (4 formy, jak imiesłów):
m. l. poj. נִכְנָס nichnas
ż. l. poj. נִכְנֶסֶת nichneset
m. l. mn. נִכְנָסִים nichnasim
ż. l. mn. נִכְנָסוֹת nichnasot
SŁOWNIK LEKCJI (bezokolicznik + forma oporowa hu przeszłego):
לְהִכָּנֵס lehikanes wchodzić → נִכְנַס nichnas
לְהִישָׁאֵר lehisha'er zostawać → נִשְׁאַר nish'ar
לְהִיוָּלֵד lehivaled rodzić się → נוֹלַד nolad
לְהִיפָּגֵשׁ lehipagesh spotykać się → נִפְגַּשׁ nifgash
לְהִישָּׁמֵר lehishamer zachowywać się → נִשְׁמַר nishmar
לְהִיבָּנוֹת lehibanot budować się → נִבְנָה nivna
לְהִימָּצֵא lehimatze znajdować się → נִמְצָא nimtza
לְהֵרָאוֹת lehera'ot wyglądać → נִרְאָה nir'a
PARY Pa'al ↔ Nif'al — jeden rdzeń, różny punkt widzenia:
ש-מ-ר shamar (strzegł) ↔ nishmar (zachowało się)
ב-נ-ה banah (zbudował) ↔ nivna (został zbudowany)
מ-צ-א matza (znalazł) ↔ nimtza (znajduje się)
פ-ג-ש pagash (spotkał) ↔ nifgash (spotkał się)
ר-א-ה ra'a (widział) ↔ nir'a (wygląda)
ZASADA TŁUMACZENIA:
Pa'al → „kto robi?" (aktywny)
Nif'al → „z kim/czym się dzieje?" (średni/bierny)
Następna lekcja: Lekcja 17 — binian Hitpa'el (התפעל). To zwrotny/wzajemny binian: „ubierać się", „rozwijać się", „przyzwyczajać się", „korespondować". Poznasz regułę metatezy — kiedy litera ת z prefiksu zamienia się miejscami z syczącą rdzenia (ש, ס, צ). Po L17 na twojej mapie binianów będzie już pięć wypełnionych modeli: Pa'al, Pi'el, Hif'il, Nif'al, Hitpa'el. Pozostaną tylko dwie strony bierne (Pu'al i Huf'al) — ale to już B1, lekcja 24.