Lekcja 12: Past Simple — czas przeszły prosty · English

Jak pracować z tą lekcją

Przeczytaj regułę — zrozum różnicę „regularne / nieregularne" (5 minut).
Naucz się podstawowej listy 25 form nieregularnych — to pamięć, nie logika.
Przetłumacz ćwiczenia pisemnie — sprawdź według klucza.
Mów na głos — powoli, wymawiając -ed w regularnych i każdą nieregularną formę osobno.
Przyspieszaj — gońcie matrycę, aż past simple wyleci automatycznie.

Władasz teraźniejszością (Simple + Continuous). Ta lekcja otwiera przeszłość — drugą podstawową podporę mowy. W angielskim, na szczęście dla Polaka, przeszłość ma jedną formę na wszystkie osoby — nie zmienia się przez „ja / on / my". To prezent. Płacisz za to listą ~100 czasowników nieregularnych, które trzeba wykuć na pamięć. Zaczynamy od 25 najczęstszych.

Część 1: Główna idea — czynność w przeszłości, zamknięta

Past Simple — czynność, która wydarzyła się w przeszłości i się zakończyła. Bez związku z teraźniejszością, bez „w ogóle" — po prostu wydarzenie wczorajszego (lub dawnego) dnia.

I worked yesterday. — Pracowałem wczoraj. She went to London last week. — Pojechała do Londynu w zeszłym tygodniu. We saw a film two days ago. — Obejrzeliśmy film dwa dni temu.

Wyznacznik „kiedy?" zwykle jest w zdaniu: yesterday, last week, two days ago, in 2020, on Monday. To główny sygnał dla Past Simple.

Prezent dla Polaka: forma przeszła w angielskim jest jedna dla wszystkich osób. I worked, you worked, he worked, she worked, we worked, they worked — tak samo. Żadnych „pracowałem / pracowałam / pracowaliśmy" z uzgadnianiem.

Część 2: Czasowniki regularne — końcówka -ed

Czasownik regularny tworzy przeszłość, dodając -ed do podstawy.

Forma podstawowa	Past Simple	Tłumaczenie
work	worked	pracował
play	played	grał, bawił się
listen	listened	słuchał
watch	watched	oglądał
open	opened	otworzył
ask	asked	zapytał
answer	answered	odpowiedział
call	called	dzwonił
talk	talked	rozmawiał
start	started	zaczął

Ortografia — trzy uwagi:

Reguła	Przykład
Zwykle — po prostu -ed	work → worked, play → played
Czasownik kończy się na -e — dodajemy tylko -d	like → liked, live → lived, hope → hoped
Krótki czasownik na spółgłoskę po samogłosce akcentowanej — podwajamy spółgłoskę	stop → stopped, plan → planned
Spółgłoska + -y → -ied	study → studied, try → tried, carry → carried (ale: play → played — po samogłosce nie zmieniamy)

Jak się czyta -ed: nie zawsze „ed". Trzy warianty:

Po spółgłosce dźwięcznej / samogłosce: [d] — played, lived, opened
Po spółgłosce bezdźwięcznej: [t] — worked, asked, watched
Po -t / -d: [id] — wanted, needed, started, ended

Słychać tę różnicę — odróżnia „szkolnego" od „normalnego". Nie jest to teraz krytyczne, ale zapamiętaj: końcówka -ed rzadko brzmi jak pełna sylaba.

Część 3: Czasowniki nieregularne — uczyć się na pamięć

W angielskim jest około ~100 wysokoczęstych czasowników nieregularnych. Tworzą one przeszłość unikalną formą, którą trzeba zapamiętać.

To praca pamięci, nie logiki. Nie szukaj reguł — ich nie ma. Wykuj pary „baza → przeszłość" jak obce słowa.

Podstawowa lista 25 czasowników nieregularnych (naucz się w pierwszej kolejności):

Forma podstawowa	Past Simple	Tłumaczenie
be (am/is/are)	was / were	być
have	had	mieć
do	did	robić
go	went	iść, jechać
see	saw	widzieć
make	made	robić, tworzyć
say	said	powiedzieć
get	got	dostać, dotrzeć
take	took	wziąć
come	came	przychodzić
give	gave	dawać
find	found	znajdować
think	thought	myśleć
know	knew	wiedzieć
tell	told	opowiedzieć, powiedzieć
eat	ate	jeść
drink	drank	pić
buy	bought	kupować
read	read	czytać (pisze się tak samo, czyta „red")
write	wrote	pisać
speak	spoke	mówić
leave	left	wychodzić, zostawiać
meet	met	spotykać
sleep	slept	spać
run	ran	biec

Przypadek szczególny — read. Pisze się tak samo w teraźniejszości i w przeszłości (read), ale czyta się różnie: teraźniejszość „rid", przeszłość „red". To jedyny taki przypadek na podstawowej liście.

Część 4: Past Simple od to be — jedyny czasownik z dwiema formami w przeszłości

Wszystkie angielskie czasowniki mają jedną formę w przeszłości — z wyjątkiem to be. On ma dwie:

Osoba	Past Simple
I	was
you	were
he / she / it	was
we	were
they	were

Reguła jest prosta: I oraz he/she/it → was. Pozostali → were.

Przykłady:

I was at home yesterday. — Byłem wczoraj w domu.
She was tired. — Była zmęczona.
We were in Paris last summer. — Byliśmy w Paryżu zeszłego lata.
They were happy. — Byli szczęśliwi.

Przeczenie i pytanie z was/were — BEZ did, bo to be sam sobie jest pomocniczy:

	Twierdzenie	Przeczenie	Pytanie
I	I was tired	I wasn't tired	Was I tired?
you	you were tired	you weren't tired	Were you tired?
he	he was tired	he wasn't tired	Was he tired?
they	they were tired	they weren't tired	Were they tired?

Paralela z teraźniejszością: W teraźniejszości to be — jedyny, który nie potrzebuje do do pytania/przeczenia (lekcja 3). W przeszłości — to samo: was/were nie potrzebują did (lekcja 13). Be zawsze sam sobie panem.

Część 5: Wyznaczniki przeszłości

Słowa, które sygnalizują Past Simple:

English	Polski
yesterday	wczoraj
the day before yesterday	przedwczoraj
last night	wczoraj w nocy
last week	w zeszłym tygodniu
last month	w zeszłym miesiącu
last year	w zeszłym roku
last Monday	w zeszły poniedziałek
last summer	zeszłego lata
two days ago	dwa dni temu
a week ago	tydzień temu
ten years ago	dziesięć lat temu
in 2020	w 2020 roku
on Monday	w poniedziałek (gdy już minął)
this morning	dziś rano (jeśli ranek już minął)
when I was a child	gdy byłem dzieckiem

Zwróć uwagę: ago zawsze stoi po okresie (two days ago, nie „ago two days"). I last — bez przedimka (last week, nie „the last week").

Słownictwo lekcji

🔊 Naucz się słówOtwiera słownik lekcji w aplikacji zewnętrznej — fiszki z audio, wyszukiwanie i notatki.

to start / started
zaczynać / zaczął
to finish / finished
kończyć / skończył
to arrive / arrived
przybyć / przybył
to stay / stayed
zostawać / został
to visit / visited
odwiedzać / odwiedził
to live / lived
mieszkać / mieszkał
to travel / travelled
podróżować / podróżował
to study / studied
uczyć się / uczył się
to remember / remembered
pamiętać / pamiętał
to want / wanted
chcieć / chciał
yesterday
wczoraj
last week / month / year
w zeszłym tygodniu / miesiącu / roku
ago
temu
then
wtedy, potem
after that
po tym
later
później
before
przed, wcześniej
when
kiedy
the holiday
wolny dzień, urlop
the trip
wyjazd, wycieczka

Niemiecki	Tłumaczenie
to start / started	zaczynać / zaczął
to finish / finished	kończyć / skończył
to arrive / arrived	przybyć / przybył
to stay / stayed	zostawać / został
to visit / visited	odwiedzać / odwiedził
to live / lived	mieszkać / mieszkał
to travel / travelled	podróżować / podróżował
to study / studied	uczyć się / uczył się
to remember / remembered	pamiętać / pamiętał
to want / wanted	chcieć / chciał
yesterday	wczoraj
last week / month / year	w zeszłym tygodniu / miesiącu / roku
ago	temu
then	wtedy, potem
after that	po tym
later	później
before	przed, wcześniej
when	kiedy
the holiday	wolny dzień, urlop
the trip	wyjazd, wycieczka

Pełny słownik

1,552 haseł

Przeczytaj zadanie, wpisz odpowiedź po angielsku i naciśnij «Sprawdź». Najpierw sprawdzamy lokalnie; w trudnych przypadkach pytamy Claude o podpowiedź. Postęp zapisuje się automatycznie.

🔊 ĆwiczeniaOtwiera odpowiedzi ćwiczeń w aplikacji zewnętrznej — z audio i analizą słowo po słowie.

Ćwiczenie 1. Wstaw regularny czasownik w Past Simple (-ed)

1.Yesterday I ___ (work) until eight.

2.They ___ (play) football last Sunday.

3.She ___ (study) French at school.

4.We ___ (watch) a film yesterday evening.

5.He ___ (call) me two days ago.

6.The train ___ (stop) at the station.

7.I ___ (live) in Moscow for ten years.

8.The lesson ___ (start) at nine.

Ćwiczenie 2. Wstaw czasownik nieregularny w Past Simple

1.I ___ (go) to London last summer.

2.She ___ (see) her friend at the café.

3.We ___ (have) a great holiday.

4.He ___ (make) a delicious cake.

5.They ___ (come) home late.

6.I ___ (buy) a new phone yesterday.

7.She ___ (write) three emails this morning.

8.The children ___ (eat) all the cookies.

9.I ___ (read) an interesting book last week.

10.He ___ (sleep) for ten hours.

Ćwiczenie 3. was czy were?

1.I ___ at home yesterday.

2.They ___ very tired after the trip.

3.She ___ at work this morning.

4.We ___ in Paris two years ago.

5.It ___ cold last night.

6.You ___ right.

7.The shops ___ closed.

8.He ___ a teacher in 2010.

Ćwiczenie 4. Zrób przeczenie

1.I worked yesterday. → ___

2.She saw the film. → ___

3.They were at home. → ___

4.He had breakfast. → ___

5.We went to the park. → ___

6.I was tired. → ___

Ćwiczenie 5. Przetłumacz z polskiego na angielski

1.Pojechałem do Londynu w zeszłym roku.

2.Napisała wczoraj list.

3.Kupili nowy samochód.

4.Byłem w domu cały ranek.

5.Obejrzeliśmy film dwa dni temu.

6.Nie zjadł śniadania.

7.Dzieci były bardzo szczęśliwe.

8.Spotkałem przyjaciela w parku.

9.Przeczytała trzy książki w zeszłym tygodniu.

10.Wczoraj było zimno.

Ćwiczenie 6. Opowiedz o wczorajszym dniu

Dopisz swoją opowieść, używając czasowników z lekcji. Minimum 6 zdań.

Yesterday I … . Then I … . After that I … . In the evening I … . At eleven o'clock I went to bed.

Otwarte ćwiczenie — bez automatycznego sprawdzania. Wypowiedz odpowiedzi na głos i idź dalej.

Ćwiczenie 7. Matryca — odpowiadaj według wzoru

Przeczytaj pytanie i wpisz odpowiedź.

1.Where were you yesterday? (odpowiedz: w domu)

2.What did you eat for breakfast? (odpowiedz: jajka i tost)

3.Who did you see at work? (odpowiedz: kolegów z pracy)

4.What time did you come home? (odpowiedz: o szóstej)

5.Was the weather good?

6.Were you tired in the evening?

Potrzebujesz więcej praktyki? Claude wygeneruje świeże ćwiczenie z 10 zadaniami ze słownictwa i tematu lekcji.

Wygenerowane: 0 z 5

Teksty do słuchania

Trzy warianty tekstów na lekcję. Otwórz w glottos.com dla synchronizowanego audio.

Tekst A

Tekst do lekcji 12: Past Simple

🔊 Praktyka audio ↗

Yesterday was a busy day for me.
I got up at seven o'clock.
I had a quick breakfast in the kitchen.
I drank a cup of black coffee.
I ate two pieces of toast with butter.
After breakfast I went to work.
I took the bus to the city centre.
The bus was full, but I found a seat.
I arrived at the office at half past eight.
I worked on a long report all morning.
At one o'clock I had lunch with a colleague.
We talked about our weekend plans.
After lunch I answered many emails.
I called two clients on the phone.
I finished work at six in the evening.
On the way home, I stopped at a small shop.
I bought bread, milk and some fruit.
I came home around seven o'clock.
My wife was already at home.
She made a simple dinner for us.
We ate pasta with vegetables.
After dinner I read a book for an hour.
My wife watched a film in the living room.
Our cat slept on the sofa next to her.
At ten o'clock I had a hot shower.
I felt tired but happy.
I went to bed at half past ten.
I read a few pages of my book in bed.
Then I turned off the light.
I fell asleep in a few minutes.

Tekst B

Tekst do lekcji 12: Past Simple

🔊 Praktyka audio ↗

Last summer my family and I went on holiday.
We travelled to a small town by the sea.
The trip took about six hours by car.
My father drove, and my mother slept most of the way.
We arrived at our hotel in the late afternoon.
The hotel was small but very clean.
Our room had a beautiful view of the sea.
On the first evening, we had dinner in a fish restaurant.
The food was delicious and not very expensive.
After dinner we walked along the beach.
The sky was full of stars.
The next morning we got up early.
We had breakfast on the hotel terrace.
Then we spent the whole day at the beach.
The water was warm and very blue.
My sister and I swam for hours.
Our parents read books under a big umbrella.
In the afternoon we ate ice cream by the harbour.
On the third day we visited an old castle.
The castle stood on a high hill.
We climbed many steps to the top.
From the top we saw the whole town.
We took a lot of photos.
In the evening we went to a small market.
My mother bought a beautiful blue dress.
My father found a hat for the sun.
I got a book and my sister got a bracelet.
The week passed very quickly.
On the last day we said goodbye to the sea.
We came home tired but very happy.

Tekst C

Tekst do lekcji 12: Past Simple

🔊 Praktyka audio ↗

I met my best friend ten years ago.
We were students at the same university.
On the first day of classes I came to the wrong room.
A young woman sat alone near the window.
She read a thick book about history.
I asked her if this was room number twelve.
She smiled and said no, this was room fourteen.
We laughed and started to talk.
Her name was Olga, and she came from a small town.
I told her my name and my story.
After class we walked together to the cafeteria.
We had coffee and a cheap student lunch.
We talked for two hours about books and films.
She loved Russian writers, and I loved old British movies.
The next week we went to the cinema together.
We watched a long French film with subtitles.
After the film we ate pizza in a small restaurant.
That evening, I knew we were going to be good friends.
During the next year we studied together for many exams.
We helped each other when things were difficult.
In the summer she travelled to Spain with her family.
She sent me funny postcards from every city.
I worked in a café and saved money for the next term.
When she came back, she brought me a small gift from Madrid.
After university, we both got jobs in different cities.
But we wrote long emails to each other every month.
Last year she came to visit me for a week.
We walked around the old town and remembered our student days.
We laughed a lot and drank too much coffee.
Ten years passed, but our friendship stayed the same.

Audio odtwarzane jest w glottos.com — otwiera się w nowej karcie.

Trening ust

Główna zasada: 95% — to trening ust. Czytaj każdą linijkę na głos. Nie tylko patrz — mów.

Część 7: Gama językowa

🔊 Praktyka audio

Gama 1 — Past Simple czasownika regularnego (jedna forma dla wszystkich osób)

I worked yesterday
You worked yesterday
He worked yesterday
She worked yesterday
We worked yesterday
They worked yesterday

Gama 2 — was / were

I was at home
You were at home
He was at home
She was at home
It was at home
We were at home
They were at home

Gama 3 — was / were w przeczeniu

I was not tired (I wasn't tired)
You were not tired (you weren't tired)
He was not tired (he wasn't tired)
We were not tired (we weren't tired)
They were not tired (they weren't tired)

Gama 4 — czasowniki nieregularne (zmiana czasownika w formie I)

I went to the park
I saw a film
I had breakfast
I made a cake
I read a book
I bought bread
I wrote a letter
I met a friend

Część 8: Matryca językowa

🔊 Praktyka audio

Matryca 1 — „Co robiłeś wczoraj?"

What did you do yesterday? — I worked at home.
Where did you go last weekend? — I went to the cinema.
Who did you see? — I saw my brother.
What did you eat for dinner? — I had pasta.
When did you arrive? — I arrived at six o'clock.

Zwróć uwagę: w pytaniu pojawia się did — szczegółowo w L13. Na razie — rozpoznawaj całe pytanie.

Matryca 2 — was / were

Where were you yesterday? — I was at the office.
Was she at home? — Yes, she was. / No, she wasn't.
Were they tired? — Yes, they were.
How was the film? — It was great.
Was it cold? — No, it wasn't, it was warm.

Matryca 3 — opowieść o wczorajszym dniu

Yesterday I got up at seven.
I had breakfast at half past seven.
Then I went to work.
At one o'clock I had lunch with a colleague.
I finished work at six and came home.
In the evening I watched a film and read a book.
I went to bed at eleven.

PAST SIMPLE = czynność w przeszłości, zakończona.
              Jedna forma dla wszystkich osób (Z WYJĄTKIEM to be).

CZASOWNIKI REGULARNE: baza + -ed
  work → worked    play → played    study → studied
  Ortografia:
    zwykle: + -ed             work → worked
    nieme -e: + -d            like → liked
    podwojenie: stop → stopped  plan → planned
    spółgł. + -y: -ied        study → studied
  Wymowa -ed:
    [d] po dźwięcznej:  played, opened
    [t] po bezdźwięcznej:   worked, asked
    [id] po -t/-d:    wanted, started

CZASOWNIKI NIEREGULARNE — uczyć się na pamięć:
  be    →  was / were        leave →  left
  have  →  had               meet  →  met
  do    →  did               sleep →  slept
  go    →  went              run   →  ran
  see   →  saw               eat   →  ate
  make  →  made              drink →  drank
  say   →  said              buy   →  bought
  get   →  got               read  →  read („red")
  take  →  took              write →  wrote
  come  →  came              speak →  spoke
  give  →  gave              tell  →  told
  find  →  found             know  →  knew
  think →  thought

TO BE — jedyny czasownik z dwiema formami:
  I / he / she / it  →  was
  you / we / they    →  were
  Przeczenie: wasn't / weren't (bez did!)
  Pytanie:    Was I? / Were you?

WYZNACZNIKI:
  yesterday, the day before yesterday
  last week / month / year / Monday / summer
  two days ago, a week ago, ten years ago
  in 2020, on Monday, this morning, when I was a child

PRZECZENIE / PYTANIE pozostałych czasowników — przez did (L13):
  I went → I didn't go         Did you go?
  she saw → she didn't see     Did she see?
  UWAGA: po did czasownik WRACA do formy podstawowej!

Następny krok: Lekcja 13 — did w pytaniach i przeczeniach. Główna pułapka: po did czasownik znów staje się podstawowy. „Did you went?" — częsty błąd. Poprawnie: „Did you go?". To drugie podejście do „czasownika pomocniczego" (jak do w L6).

Następna lekcja:Lekcja 13: did — pytania i przeczenia w przeszłości