Lekcja 8: Pytania i słowa pytajne

Słownictwo: Meble i dom

Ukończenie tej lekcji doda do ogólnego postępu:

SłownictwoA1+4%A2+0.5%
GramatykaA1+4%A2+0.5%

Jak pracować z tą lekcją

  1. Przeczytaj regułę — zrozum logikę (5 minut)
  2. Powiedz na głos — powoli, świadomie, analizując każdą formę
  3. Przyspieszaj — gońcie gamy i matrycę, aż formy wylatują same

Ostatnia lekcja bloku „Przetrwanie". Po niej — test „Knappe / Knappin" (Giermek). Już dużo umiesz. Zostało nauczyć się pytać. Kto umie pytać — ten prowadzi rozmowę.


Część 1: Dwa typy pytań w niemieckim

W niemieckim są dwa typy pytań. Dwa — nie dwadzieścia.

W-Fragen (pytania otwarte)

Zaczynają się od słowa pytajnego. Szyk: W-Wort + Czasownik + Podmiot + ...?

  • Wo wohnst du? — Gdzie mieszkasz?
  • Was machst du beruflich? — Co robisz zawodowo?
  • Woher kommst du? — Skąd jesteś?

Czasownik ZAWSZE na drugim miejscu. Słowo pytajne — na pierwszym.

Ja/Nein-Fragen (pytania zamknięte)

Odpowiedź — tak lub nie. Brak słowa pytajnego. Szyk: Czasownik + Podmiot + ...?

  • Wohnst du in Berlin?
  • Sprichst du Deutsch?
  • Hast du Geschwister?

Czasownik skacze na PIERWSZE miejsce. Reszta — jak zwykle.

Dla polskiego mózgu: Polski rzadko inwertuje czasownik — opieramy się na intonacji albo partykule „czy" („Mieszkasz w Berlinie?" / „Czy mieszkasz w Berlinie?"). Niemiecki tej swobody nie ma — w pytaniu tak/nie czasownik MUSI iść na pierwszą pozycję. Bez inwersji Niemiec usłyszy twierdzenie, nie pytanie.


Część 2: Słowa pytajne (W-Wörter)

Oto pełen komplet. Wykuj wszystkie — pokrywają 99% pytań.

W-WortPolskiPrzykład
Wer?ktoWer ist das? — Kto to?
Was?coWas machst du? — Co robisz?
Wo?gdzieWo wohnst du? — Gdzie mieszkasz?
Woher?skądWoher kommst du? — Skąd jesteś?
Wohin?dokądWohin fährst du? — Dokąd jedziesz?
Wie?jakWie heißt du? — Jak masz na imię?
Wie viel?ileWie viel kostet das? — Ile to kosztuje?
Wie viele?ile (z liczbą mnogą)Wie viele Zimmer hast du? — Ile masz pokoi?
Wann?kiedyWann kommst du? — Kiedy przyjdziesz?
Warum?dlaczegoWarum lernst du Deutsch? — Dlaczego uczysz się niemieckiego?
Welcher/Welche/Welches?który/która/któreWelche Farbe? — Jaki kolor?

Hack dla Polaka: niemieckie W-Wörter układają się JEDEN DO JEDEGO z polskimi: Wer = Kto, Was = Co, Wo = Gdzie, Woher = Skąd, Wohin = Dokąd, Wie = Jak, Wann = Kiedy, Warum = Dlaczego. Identyczna lista. Inny zestaw dźwięków, ten sam zestaw znaczeń. Polski rosyjski czy angielski uczeń traci tu tygodnie — ty zapamiętasz w pół godziny.


Część 3: Hack — trójka Wo / Woher / Wohin

Trzy słowa, które początkujący mylą stale. Rozpracuj raz na zawsze.

W-WortZnaczeniePrzykładPrzyimek
Wo?gdzie (miejsce, statyka)Wo bist du?In Berlinin
Woher?skąd (pochodzenie)Woher kommst du?Aus Polenaus
Wohin?dokąd (kierunek)Wohin fährst du?Nach Hamburgnach

Logika: Wo = punkt na mapie, stoisz. Wo-her = „skąd-tutaj", ruch DO ciebie. Wo-hin = „dokąd-tam", ruch OD ciebie.

Pułapka: „Dokąd idziesz?" to Wohin gehst du?, NIE Wo gehst du?. Polski tu nie pomaga — w mowie potocznej mówimy „Gdzie idziesz?" mając na myśli „Dokąd". Niemiec na Wo gehst du? popatrzy dziwnie. Po niemiecku rozróżnienie jest twarde.


Część 4: Szyk wyrazów — utrwalamy

W-FRAGEN: czasownik na DRUGIM miejscu
  [1 W-Wort]  [2 CZASOWNIK]  [3 podmiot]  [reszta]
  Wo          wohnst         du?
  Was         macht          er           beruflich?
  Wie viele   Zimmer         hat          deine Wohnung?

JA/NEIN-FRAGEN: czasownik na PIERWSZYM miejscu
  [1 CZASOWNIK]  [2 podmiot]  [reszta]
  Wohnst         du           in Berlin?
  Hast           du           einen Balkon?

W pytaniach W- czasownik trzyma drugą pozycję (jak w twierdzeniu). W pytaniach tak/nie po prostu zajmuje pierwsze miejsce, bo nie ma słowa pytajnego.


Następny krok: Test „Knappe / Knappin" (Giermek) czeka. A potem — Lekcja 9: Akkusativ. Pierwszy przypadek niemiecki. Nie bój się — polski mózg zna 7 przypadków, niemieckie 4 to dla ciebie spacer. Główna trudność leży gdzie indziej: niemiecki deklinuje RODZAJNIK, nie rzeczownik. Po 8 lekcjach jesteś gotowy.

Lekcja 8: Pytania i słowa pytajne · Deutsch · Glottos Matrix