Lekcja 37: Deklinacja przymiotników — końcówki w różnych przypadkach · Deutsch

Jak pracować z tą lekcją

Przeczytaj regułę — zrozum logikę (5 minut)
Przetłumacz ćwiczenia pisemnie — sprawdź klucz
Powiedz na głos — powoli, świadomie, analizując każdą końcówkę
Przyspieszaj — przeganiaj matrycę, aż wylatuje automatycznie

Znasz już wszystkie cztery przypadki i Genitiv z lekcji 36. Teraz uczymy się stawiać poprawne końcówki przy przymiotnikach. Temat wygląda strasznie — trzy tabele, kupa końcówek. Ale masz coś, czego Anglik nie ma: polski też deklinuje przymiotniki. „Dobry chłopiec / dobrego chłopca / dobremu chłopcu" — twoja głowa już wie, że przymiotnik się dostosowuje do rzeczownika. Niemiecki robi to samo. Trzymaj się tej intuicji.

Część 1: Ktoś musi pokazać rodzaj

Po polsku przymiotnik zawsze pokazuje rodzaj: czerwony dom, czerwona maszyna, czerwone okno. Po niemiecku — to samo, ale ze sprytem: przed rzeczownikiem najczęściej stoi rodzajnik, i to on już pokazuje rodzaj. Jeśli rodzajnik sobie poradził — przymiotnik się rozluźnia. Jeśli nie — bierze robotę na siebie.

Rodzaj to tabliczka, którą ktoś musi nosić. Rodzajnik niesie — przymiotnik idzie na luzie. Rodzajnik słaby albo go nie ma — przymiotnik dźwiga.

To jest dokładnie ta sama logika, co po polsku, tylko po polsku tabliczkę nosi sam przymiotnik (bo nie ma rodzajników). Po niemiecku jest podział pracy.

Część 2: Główny hack — „Kto pokazuje rodzaj?"

Rodzajnik pokazał rodzaj wyraźnie → przymiotnik dostaje słabe -e / -en. Rodzajnik NIE pokazał rodzaju → przymiotnik dostaje mocną końcówkę (jak rodzajnik).

Trzy typy deklinacji — to po prostu trzy sytuacje:

Po der/die/das — rodzajnik pokazuje rodzaj. Przymiotnik: -e albo -en.
Po ein/mein/kein — „ein" w Nom rodzaju męskiego/nijakiego nie ma końcówki → przymiotnik przejmuje pałeczkę: ein großer Mann, ein kleines Kind.
Bez rodzajnika — przymiotnik dźwiga wszystko. Końcówki = końcówki rodzajnika.

Część 3: Typ 1 — po der-słowach (deklinacja słaba)

Po der, die, das, dieser, jeder, welcher, alle:

	Męski	Nijaki	Żeński	Liczba mnoga
Nom	der große Mann	das kleine Kind	die junge Frau	die alten Leute
Akk	den großen Mann	das kleine Kind	die junge Frau	die alten Leute
Dat	dem großen Mann	dem kleinen Kind	der jungen Frau	den alten Leuten
Gen	des großen Mannes	des kleinen Kindes	der jungen Frau	der alten Leute

Nom liczby pojedynczej — wszędzie -e. Liczba mnoga — -en.
Cała reszta — -en. Kropka.
Akk żeński i nijaki = Nom (też -e). Tylko męski w Akk zmienia się na -en.

Krótko: po der-słowach przymiotnik zna tylko dwie końcówki — -e i -en. Prosto i pięknie.

Część 4: Typ 2 — po ein-słowach (deklinacja mieszana)

Po ein, eine, mein, dein, sein, ihr, unser, kein:

	Męski	Nijaki	Żeński	Liczba mnoga
Nom	ein großer Mann	ein kleines Kind	eine junge Frau	meine alten Freunde
Akk	einen großen Mann	ein kleines Kind	eine junge Frau	meine alten Freunde
Dat	einem großen Mann	einem kleinen Kind	einer jungen Frau	meinen alten Freunden
Gen	eines großen Mannes	eines kleinen Kindes	einer jungen Frau	meiner alten Freunde

Różnica względem Typu 1 — dokładnie dwie komórki:

Nom rodzaju męskiego — ein großer Mann. „Ein" bez końcówki → przymiotnik przejmuje: -er.
Nom/Akk rodzaju nijakiego — ein kleines Kind. „Ein" bez końcówki → przymiotnik: -es.

Pułapka! „Ein großer Mann" (Nom) vs. „einen großen Mann" (Akk). W Akk „einen" już ma -en → rodzajnik pokazał rodzaj → przymiotnik wraca do słabego -en.

Część 5: Typ 3 — bez rodzajnika (deklinacja mocna)

Bez rodzajnika przymiotnik bierze wszystko na siebie. Końcówki pokrywają się z końcówkami rodzajnika określonego:

	Męski	Nijaki	Żeński	Liczba mnoga
Nom	großer Mann	kaltes Bier	frische Milch	alte Freunde
Akk	großen Mann	kaltes Bier	frische Milch	alte Freunde
Dat	großem Mann	kaltem Bier	frischer Milch	alten Freunden
Gen	großen Mannes	kalten Kindes	frischer Milch	alter Freunde

Bez rodzajnika najczęściej: substancje (kaltes Bier, frische Milch), liczba mnoga (gute Freunde), pojęcia abstrakcyjne (großer Mut).

Pułapka! Gen męski i nijaki bez rodzajnika: nie -es, tylko -en (trotz großen Mutes). Ale to rzadkość — nie zatrzymuj się nad tym.

Słownictwo lekcji

🔊 Naucz się słówOtwiera słownik lekcji w aplikacji zewnętrznej — fiszki z audio, wyszukiwanie i notatki.

schlank
szczupły
mollig
pulchny
lockig
kręcony, kędzierzawy
glatt
gładki (o włosach)
blond
blond
dunkelhaarig
ciemnowłosy
blass
blady
muskulös
umięśniony
zuverlässig
rzetelny, niezawodny
ehrgeizig
ambitny
geduldig
cierpliwy
stur
uparty
großzügig
hojny
bescheiden
skromny
neugierig
ciekawski
selbstbewusst
pewny siebie
einfühlsam
empatyczny, czuły
launisch
kapryśny

Niemiecki	Tłumaczenie
schlank	szczupły
mollig	pulchny
lockig	kręcony, kędzierzawy
glatt	gładki (o włosach)
blond	blond
dunkelhaarig	ciemnowłosy
blass	blady
muskulös	umięśniony
zuverlässig	rzetelny, niezawodny
ehrgeizig	ambitny
geduldig	cierpliwy
stur	uparty
großzügig	hojny
bescheiden	skromny
neugierig	ciekawski
selbstbewusst	pewny siebie
einfühlsam	empatyczny, czuły
launisch	kapryśny

Pełny słownik

2,770 haseł

Przeczytaj zadanie, wpisz odpowiedź po niemiecku i naciśnij «Sprawdź». Najpierw sprawdzamy lokalnie; w trudnych przypadkach pytamy Claude o podpowiedź. Postęp zapisuje się automatycznie.

🔊 ĆwiczeniaOtwiera odpowiedzi ćwiczeń w aplikacji zewnętrznej — z audio i analizą słowo po słowie.

Ćwiczenie 1. Podstawianie — wstaw poprawną końcówkę przymiotnika

Wstaw końcówkę. W nawiasie podany jest typ rodzajnika i przypadek dla podpowiedzi.

1.Der jung___ Mann ist Arzt. (der, Nom)

2.Ich suche eine zuverlässig___ Mitarbeiterin. (eine, Akk)

3.Er trinkt kalt___ Wasser. (bez rodzajnika, Akk)

4.Sie hilft dem alt___ Nachbarn. (dem, Dat)

5.Ein ehrgeizig___ Student lernt jeden Tag. (ein, Nom, m)

6.Wir brauchen frisch___ Luft. (bez rodzajnika, Akk)

7.Das lockig___ Haar steht ihr gut. (das, Nom)

8.Er arbeitet mit einer geduldig___ Lehrerin. (einer, Dat)

Ćwiczenie 2. Przetłumacz z polskiego na niemiecki

1.Szczupła kobieta nosi czarną sukienkę.

2.Znam jednego rzetelnego człowieka.

3.On pije zimne piwo.

4.Kędzierzawy chłopiec bawi się w ogrodzie.

5.Ona pracuje z ambitnym kolegą.

6.Cierpliwi nauczyciele pomagają małym dzieciom.

7.On ma hojną babcię.

8.Szukam skromnego, ale pewnego siebie partnera.

Ćwiczenie 3. Kontrast — zmień rodzajnik, popraw końcówkę

1.der große Mann → ein groß___ Mann

2.eine junge Frau → die jung___ Frau

3.das kleine Kind → ein klein___ Kind

4.kalter Kaffee → der kalt___ Kaffee

5.mein alter Freund → dieser alt___ Freund

6.die neugierigen Kinder → neugierig___ Kinder (bez rodzajnika)

Ćwiczenie 4. Dialogi — przetłumacz

Dialog 1: — Jak wygląda twój nowy kolega? — Jest wysoki, szczupły, z ciemnymi włosami. Bardzo przyjemny człowiek.

Dialog 2: — Jaki jest twój najlepszy przyjaciel? — Jest rzetelny i cierpliwy. Trochę uparty, ale bardzo hojny.

Dialog 3: — Potrzebuję ambitnego pracownika do nowego projektu. — Znam jedną pasującą kandydatkę — młodą, ciekawską i pewną siebie.

Otwarte ćwiczenie — bez automatycznego sprawdzania. Wypowiedz odpowiedzi na głos i idź dalej.

Ćwiczenie 5. Matryca — odpowiadaj według wzorca

Przeczytaj pytanie i wpisz odpowiedź. Jeśli odpowiedź nie przychodzi natychmiast — otwórz klucz i wypowiedz ją na głos.

Kennst du den neuen Kollegen? (odpowiedz: tak)
Hast du eine zuverlässige Freundin? (odpowiedz: tak)
Trägst du das schwarze Hemd? (odpowiedz: tak)
Wie sieht dein bester Freund aus? (odpowiedz: wysoki, brązowe włosy)
Was für ein Mensch ist deine Chefin? (odpowiedz: ambitna i przyjazna)
Beschreib deinen idealen Kollegen! (odpowiedz: pomocny, rzetelny, cierpliwy)
Ist Marta schlank? (odpowiedz: tak)
Hat Klaus lockige Haare? (odpowiedz: tak)
Ist seine Schwester geduldig? (odpowiedz: tak)
Kennt ihr den ehrgeizigen Chef? (odpowiedz: tak)
Vertraut sie ihrem zuverlässigen Partner? (odpowiedz: tak)
Sind die Kinder neugierig? (odpowiedz: tak)

Klucz

Ja, ich kenne den neuen Kollegen.
Ja, ich habe eine zuverlässige Freundin.
Ja, ich trage das schwarze Hemd.
Mein bester Freund ist groß und hat braune Haare.
Meine Chefin ist eine ehrgeizige und freundliche Person.
Mein idealer Kollege ist hilfsbereit, zuverlässig und geduldig.
Ja, Marta ist schlank.
Ja, Klaus hat lockige Haare.
Ja, seine Schwester ist geduldig.
Ja, wir kennen den ehrgeizigen Chef.
Ja, sie vertraut ihrem zuverlässigen Partner.
Ja, die Kinder sind neugierig.

Otwarte ćwiczenie — bez automatycznego sprawdzania. Wypowiedz odpowiedzi na głos i idź dalej.

Potrzebujesz więcej praktyki? Claude wygeneruje świeże ćwiczenie z 10 zadaniami ze słownictwa i tematu lekcji.

Wygenerowane: 0 z 5

Teksty do słuchania

Trzy warianty tekstów na lekcję. Otwórz w glottos.com dla synchronizowanego audio.

Tekst A

Tekst do lekcji 37: Odmiana przymiotników

🔊 Praktyka audio ↗

Der große Mann mit den dunklen Haaren ist mein Chef.
Sie ist eine sehr zuverlässige Kollegin.
Ich kenne einen ehrgeizigen Studenten aus Berlin.
Das kleine Kind hat lockige blonde Haare.
Er trinkt nur kalten Kaffee im Sommer.
Mein bester Freund ist ein geduldiger Mensch.
Die schlanke Frau trägt ein schwarzes Kleid.
Wir suchen einen neugierigen und kreativen Mitarbeiter.
Er hat einen langen Bart und blaue Augen.
Sie ist eine bescheidene, aber selbstbewusste Person.
Der neue Kollege ist sehr großzügig.
Ich mag keine launischen Menschen.
Das ist ein einfühlsamer und aufmerksamer Mann.
Die junge Ärztin hat glattes dunkles Haar.
Er arbeitet mit einer sehr geduldigen Lehrerin.
Sturer Charakter kann manchmal Probleme machen.
Kennst du den muskulösen Mann an der Tür?
Sie hat ein freundliches Lächeln und warme Augen.
Ich suche einen zuverlässigen Partner fürs Leben.
Der blasse Junge sieht heute müde aus.
Meine ältere Schwester ist eine ehrgeizige Anwältin.
Er hat eine mollige Figur und ein rundes Gesicht.
Die neugierigen Kinder stellen viele Fragen.
Sie vertraut ihrem zuverlässigen besten Freund.
Das ist ein selbstbewusster junger Mann.
Großzügige Menschen teilen gern mit anderen.
Ich finde geduldige Lehrer am besten.
Der dunkelhaarige Mann dort ist mein Nachbar.
Eine bescheidene Person prahlt nicht mit ihrem Erfolg.
Trotz seines suren Charakters ist er ein guter Freund.

Tekst B

Tekst do lekcji 37 (B): Odmiana przymiotników

🔊 Praktyka audio ↗

Ein großer Mann mit einem freundlichen Gesicht kam herein.
Sie hat kurzes rotes Haar und grüne Augen.
Ich habe einen lustigen Kollegen in der neuen Abteilung.
Das schüchterne Mädchen sprach mit leiser Stimme.
Er trägt immer einen eleganten schwarzen Anzug.
Meine neue Nachbarin ist eine sehr offene Person.
Der sportliche Typ mit dem breiten Lächeln gefällt ihr.
Wir suchen eine verantwortungsvolle und fleißige Praktikantin.
Ein alter Mann mit einem langen weißen Bart saß dort.
Sie ist eine humorvolle und optimistische Frau.
Der schüchterne Junge wurde mit der Zeit selbstbewusster.
Ich kenne einen sensiblen Menschen mit einem guten Herzen.
Das aufgeweckte Kind stellt kluge Fragen.
Er hat eine markante Nase und dichte Augenbrauen.
Mein neuer Chef ist ein strenger, aber gerechter Mann.
Die rothaarige Frau trägt ein langes blaues Kleid.
Wir haben nette neue Nachbarn aus der Türkei.
Ein ehrlicher Charakter ist wichtiger als ein hübsches Gesicht.
Der wortkarge Kellner brachte uns kaltes deutsches Bier.
Sie sucht einen verständnisvollen und treuen Partner.
Das kleine Mädchen hat eine niedliche sommersprossige Nase.
Er wirkt auf den ersten Blick wie ein ernster Mensch.
Meine jüngere Cousine ist ein fröhliches aufgeschlossenes Mädchen.
Der bärtige Mann mit der tiefen Stimme singt im Chor.
Ich mag kontaktfreudige und herzliche Leute.
Ein gepflegtes Äußeres macht einen guten ersten Eindruck.
Der faule Student hat die leichte Aufgabe nicht gemacht.
Sie hat eine zierliche Figur und schmale Schultern.
Netter Charakter ist mir wichtiger als gutes Aussehen.
Der temperamentvolle Italiener erzählt lustige Geschichten.

Tekst C

Tekst do lekcji 37 (C): Odmiana przymiotników — Ludzie wokół nas

🔊 Praktyka audio ↗

Ein rothaariger Junge sitzt neben mir im Unterricht.
Sie hat eine sportliche Figur und kurze Haare.
Ich kenne einen höflichen alten Herrn aus Wien.
Das ängstliche Mädchen versteckt sich hinter der Tür.
Er trägt immer einen eleganten schwarzen Anzug.
Meine neue Nachbarin ist eine warmherzige Frau.
Wir haben einen humorvollen Lehrer in der Schule.
Der schüchterne Student sagt selten etwas im Seminar.
Sie bevorzugt einfache bequeme Kleidung im Alltag.
Ein chaotischer Schreibtisch zeigt einen kreativen Geist.
Die hübsche Verkäuferin mit den grünen Augen lächelt immer.
Er ist ein treuer und loyaler Freund seit Jahren.
Kennst du die strenge Professorin im dritten Stock?
Der bärtige Mann im grauen Mantel ist Künstler.
Sie hat einen starken Charakter und festen Willen.
Unsere optimistische Kollegin hebt die Stimmung im Team.
Ein ungeduldiger Kunde beschwert sich an der Kasse.
Der sensible Junge weint bei jedem traurigen Film.
Ich bewundere mutige und entschlossene Menschen.
Die gepflegte Dame mit dem weißen Haar ist achtzig.
Ein gesprächiger Taxifahrer erzählt mir seine Geschichte.
Mein jüngerer Bruder ist ein talentierter Musiker.
Sie ist eine ruhige und ausgeglichene Persönlichkeit.
Der eitle Kollege schaut ständig in den Spiegel.
Nette und offene Menschen finden schnell neue Freunde.
Der wortkarge Mechaniker repariert alles ohne ein Wort.
Ich suche eine geduldige und verständnisvolle Partnerin.
Die energische Trainerin motiviert alle im Fitnesskurs.
Er hat ein kantiges Gesicht und markante Züge.
Alte gemütliche Cafés haben einen besonderen Charme.

Audio odtwarzane jest w glottos.com — otwiera się w nowej karcie.

Trening ust

Główna zasada: 95% — to trening ust. Czytaj każdą linijkę na głos. Nie tylko patrz — mów.

Część 7: Gamy językowe

🔊 Praktyka audio

Gama 1 — opis z rodzajnikiem określonym (Nom/Akk)

Ich sehe den schlanken Mann dort
Du siehst den schlanken Mann dort
Er sieht den schlanken Mann dort
Sie sieht den schlanken Mann dort
Wir sehen den schlanken Mann dort
Ihr seht den schlanken Mann dort
Sie sehen den schlanken Mann dort

Sehen — ze zmianą samogłoski: du siehst, er sieht. Akkusativ męski → -en.

Gama 2 — opis z rodzajnikiem nieokreślonym (Nom)

Ich bin ein geduldiger Mensch
Du bist ein geduldiger Mensch
Er ist ein geduldiger Mensch
Sie ist eine geduldige Frau
Wir sind geduldige Menschen
Ihr seid geduldige Menschen
Sie sind geduldige Menschen

„Ein geduldiger Mensch" (ein bez końcówki → -er). „Eine geduldige Frau" (eine z -e → przymiotnik słaby -e). Liczba mnoga bez rodzajnika → mocne: geduldige Menschen.

Gama 3 — opis z Dativ

Ich helfe meinem ehrgeizigen Kollegen
Du hilfst deinem ehrgeizigen Kollegen
Er hilft seinem ehrgeizigen Kollegen
Sie hilft ihrem ehrgeizigen Kollegen
Wir helfen unserem ehrgeizigen Kollegen
Ihr helft eurem ehrgeizigen Kollegen
Sie helfen ihrem ehrgeizigen Kollegen

Dat męski + ein-słowo: „meinem" pokazał rodzaj (-em) → przymiotnik: -en.

Część 8: Matryca językowa

🔊 Praktyka audio

Matryca 1 — „Ty / Ja"

Kennst du den neuen Kollegen? – Ja, ich kenne den neuen Kollegen
Hast du eine zuverlässige Freundin? – Ja, ich habe eine zuverlässige Freundin
Trägst du das schwarze Hemd? – Nein, ich trage das weiße Hemd
Magst du kalten Kaffee? – Nein, ich mag nur heißen Kaffee
Suchst du ein kleines Zimmer? – Nein, ich suche ein großes Zimmer
Hilfst du dem neugierigen Studenten? – Ja, ich helfe dem neugierigen Studenten

Matryca 2 — „Trzecie osoby"

Ist Marta schlank? – Ja, sie ist eine schlanke Frau
Hat Klaus lockige Haare? – Ja, er hat lockiges Haar
Ist seine Schwester geduldig? – Ja, sie ist eine sehr geduldige Person
Kennt ihr den ehrgeizigen Chef? – Ja, wir kennen den ehrgeizigen Chef
Vertraut sie ihrem zuverlässigen Partner? – Ja, sie vertraut ihrem zuverlässigen Partner
Sind die Kinder neugierig? – Ja, das sind sehr neugierige Kinder

Matryca 3 — Opis ludzi (dyskusja)

Wie sieht dein bester Freund aus? – Er ist groß, schlank und hat dunkle Haare
Was für ein Mensch ist deine Chefin? – Eine ehrgeizige, aber faire Frau
Welche Eigenschaften findest du wichtig? – Einen zuverlässigen Charakter finde ich am wichtigsten
Wie würdest du dich selbst beschreiben? – Ich bin ein neugieriger und geduldiger Mensch
Was stört dich an manchen Leuten? – Mich stören launische und sture Menschen
Beschreib deinen idealen Kollegen! – Ein selbstbewusster, aber bescheidener Mensch

KTOŚ MUSI POKAZAĆ RODZAJ

Trzy typy deklinacji przymiotnika:

Typ 1 (po der/die/das/dieser/jeder):
  Nom l.poj. → -e    |  Cała reszta → -en

Typ 2 (po ein/mein/kein):
  = Typ 1, ALE: Nom męski → -er, Nom/Akk nijaki → -es
  (bo „ein" bez końcówki nie pokazuje rodzaju)

Typ 3 (bez rodzajnika):
  Końcówka = końcówka rodzajnika określonego
  (der → -er, das → -es, die → -e, dem → -em, den → -en)

HACK: Rodzajnik pokazał rodzaj → przymiotnik -e/-en
      Rodzajnik NIE pokazał → przymiotnik bierze mocną końcówkę

Polska intuicja: tak samo jak po polsku przymiotnik dostosowuje się do
rzeczownika — tylko po niemiecku z podziałem pracy z rodzajnikiem.

Wygląd: schlank, mollig, lockig, glatt, blond, dunkelhaarig, blass, muskulös
Charakter: zuverlässig, ehrgeizig, geduldig, stur, großzügig, bescheiden,
           neugierig, selbstbewusst, einfühlsam, launisch

Następny krok: Lekcja 38 — Rekcja czasowników: worauf, woran, wofür. Dowiesz się, dlaczego Niemcy mówią „Ich freue mich darauf", a nie po prostu „Ich freue mich" — i jak zadawać pytania do takich konstrukcji. Polak ma fory: polski też ma rekcję („cieszyć się z czegoś", „bać się czegoś"). Twoja głowa już wie, o co chodzi.

Następna lekcja:Lekcja 38: Pytania i rekcja czasowników (Rektionen)