Lekcja 33: Dass czy was? Ob — „czy"
Słownictwo: Technologie
Ukończenie tej lekcji doda do ogólnego postępu:
Jak pracować z tą lekcją
- Przeczytaj regułę — zrozum logikę (5 minut)
- Przetłumacz ćwiczenia na piśmie — sprawdź po kluczu
- Powiedz na głos — powoli, świadomie, pilnuj szyku w zdaniu podrzędnym
- Przyspieszaj — gnaj matrycę, aż wyleci na automacie
Umiesz już budować zdania z um...zu i damit. Teraz dorzucamy trzy nowe spójniki: dass, ob, was. Łączą dwa zdania w jedno — i wszystkie trzy wyrzucają czasownik na koniec. Jedna zasada, trzy narzędzia.
Część 1: Trzy słowa — trzy sytuacje
Po polsku mówisz: „Wiem, że przyjdzie", „Nie wiem, czy przyjdzie", „Nie wiem, co robi". Trzy sensy — trzy słowa po niemiecku:
- dass = „że" (fakt, stwierdzenie)
- ob = „czy" (nie jesteś pewien — tak czy nie?)
- was = „co" (nie znasz treści)
Żelazna zasada: czasownik leci na koniec.
Część 2: Główny hack — „Wiesz czy nie wiesz?"
Znasz fakt — dass. Nie wiesz tak/nie — ob. Nie wiesz co/kto/gdzie — was/wer/wo.
- Ich weiß, dass er kommt. — Wiem, że przyjdzie. (Fakt.)
- Ich weiß nicht, ob er kommt. — Nie wiem, czy przyjdzie. (Tak/nie?)
- Ich weiß nicht, was er macht. — Nie wiem, co robi. (Treść?)
Polski test: Czy w polskim mówisz „że"? → dass. Mówisz „czy" (w sensie pytania tak/nie)? → ob. Mówisz „co/kto/gdzie/jak"? → was/wer/wo/wie. Idzie 1:1.
Część 3: Szyk wyrazów — czasownik na koniec
W zdaniu podrzędnym z dass / ob / was odmieniony czasownik stoi na ostatnim miejscu.
| Zdanie główne | Spójnik | Podmiot | ... | Czasownik (na końcu!) |
|---|---|---|---|---|
| Ich weiß, | dass | er | morgen | kommt |
| Ich frage, | ob | du | die App | hast |
| Ich verstehe nicht, | was | sie | dort | macht |
Trzy rzeczy:
- Czasownik — zawsze ostatni w podrzędnym. Nie drugi, tylko ostatni.
- Przecinek obowiązkowy przed dass / ob / was.
- Perfekt w podrzędnym — hat/ist na sam koniec: Ich weiß, dass er die App heruntergeladen hat.
Pułapka polska! Polski ma luźny szyk. Powiesz „Wiem, że on jutro przyjdzie" albo „Wiem, że przyjdzie on jutro" — obie wersje są poprawne. Niemiecki jest sztywny: czasownik MUSI być na końcu. „Ich weiß, dass er kommt morgen" — gruby błąd. Poprawnie: „Ich weiß, dass er morgen kommt". Wbijaj sobie do głowy: dass → liczę słowa do kropki → czasownik to ostatnie słowo.
Pułapka! Nie myl dass i das. Dass — spójnik „że" (z dwoma s). Das — rodzajnik lub zaimek wskazujący (z jednym s). Ich weiß, dass er kommt. Das ist gut.
Część 4: Dass, ob, was — szczegółowo z przykładami
Dass — „że" (fakt, stwierdzenie)
Używaj po czasownikach wiedzy, opinii, uczuć: wissen, glauben, finden, sagen, hoffen.
| Przykład | Tłumaczenie |
|---|---|
| Ich weiß, dass das WLAN hier schlecht ist | Wiem, że wifi tu jest słabe |
| Wir hoffen, dass das Update bald kommt | Mamy nadzieję, że aktualizacja wkrótce przyjdzie |
Ob — „czy" (niepewność, tak/nie)
Używaj, kiedy odpowiedź to „tak" albo „nie", ale jej nie znasz:
| Przykład | Tłumaczenie |
|---|---|
| Ich weiß nicht, ob das WLAN funktioniert | Nie wiem, czy wifi działa |
| Er fragt, ob ich die App heruntergeladen habe | On pyta, czy pobrałem aplikację |
| Prüf mal, ob das Smartphone geladen ist | Sprawdź, czy smartfon jest naładowany |
Was / wer / wo — „co / kto / gdzie" (pytanie o treść)
Używaj, kiedy nie znasz konkretnej informacji:
| Przykład | Tłumaczenie |
|---|---|
| Ich weiß nicht, was diese App macht | Nie wiem, co robi ta aplikacja |
| Zeig mir, wie man das hochlädt | Pokaż mi, jak to się wysyła do sieci |
Kognaty: Smartphone ≈ smartfon, Tablet ≈ tablet, App ≈ aplikacja, WLAN ≈ wifi (czyt. „wewelan", niemiecki skrót), Update ≈ update/aktualizacja, googeln ≈ googlować, Akku ≈ akumulator. Słowo herunterladen to kalka: herunter = „w dół", laden = „ładować" — czyli „pobierać/ściągać w dół". hochladen = „w górę ładować". Niemiec myśli kierunkami — w polskim też „pobierać/ściągać" sugeruje ruch w dół.
Słownictwo lekcji
- das Smartphonensmartfon
- das Handynkomórka
- das Tabletntablet
- das WLANnwifi
- das Passwortnhasło
- das Updatenaktualizacja
- die Appfaplikacja
- die Dateifplik
- die Nachrichtfwiadomość
- der Bildschirmmekran
- der Akkumakumulator, bateria
- herunterladenpobierać (z sieci)
- hochladenprzesyłać (do sieci)
- googelngooglować
- installiereninstalować
- löschenusuwać
- speichernzapisywać
- tippenpisać (na klawiaturze)
- funktionierendziałać, funkcjonować
| Niemiecki | Rodzaj | Tłumaczenie | |
|---|---|---|---|
das Smartphone | n | smartfon | |
das Handy | n | komórka | |
das Tablet | n | tablet | |
das WLAN | n | wifi | |
das Passwort | n | hasło | |
das Update | n | aktualizacja | |
die App | f | aplikacja | |
die Datei | f | plik | |
die Nachricht | f | wiadomość | |
der Bildschirm | m | ekran | |
der Akku | m | akumulator, bateria | |
herunterladen | pobierać (z sieci) | ||
hochladen | przesyłać (do sieci) | ||
googeln | googlować | ||
installieren | instalować | ||
löschen | usuwać | ||
speichern | zapisywać | ||
tippen | pisać (na klawiaturze) | ||
funktionieren | działać, funkcjonować |
Pełny słownik
2,770 haseł
Przeczytaj zadanie, wpisz odpowiedź po niemiecku i naciśnij «Sprawdź». Najpierw sprawdzamy lokalnie; w trudnych przypadkach pytamy Claude o podpowiedź. Postęp zapisuje się automatycznie.
🔊 ĆwiczeniaOtwiera odpowiedzi ćwiczeń w aplikacji zewnętrznej — z audio i analizą słowo po słowie.Ćwiczenie 1. Wstaw dass, ob lub was
Wybierz właściwy spójnik i wpisz w lukę.
Ćwiczenie 2. Przetłumacz z polskiego na niemiecki
Ćwiczenie 3. Kontrast — przerób z dass na ob, potem na was
Sens się zmieni — to normalne. Najważniejsze — szyk wyrazów (czasownik na końcu).
Ćwiczenie 4. Dialogi — przetłumacz
Dialog 1: — Wiesz, że wyszła nowa aktualizacja? — Nie, nie wiedziałem. Sprawdzę, czy działa.
Dialog 2: — Możesz mi pokazać, jak pobrać tę aplikację? — Jasne. Pokażę ci, jak to działa.
Dialog 3: — Ona pyta, czy jest tu wifi. — Powiedz jej, że hasło leży na stole.
Otwarte ćwiczenie — bez automatycznego sprawdzania. Wypowiedz odpowiedzi na głos i idź dalej.
Ćwiczenie 5. Matryca — odpowiadaj według wzorca
Przeczytaj pytanie i wpisz odpowiedź. Jeśli odpowiedź nie przychodzi natychmiast — otwórz klucz i wypowiedz ją na głos.
Przeczytaj pytanie i wpisz odpowiedź. Jeśli odpowiedź nie przychodzi natychmiast — otwórz klucz i wypowiedz ją na głos.
- Weißt du, dass das Update da ist? (odpowiedz: tak)
- Weißt du, ob die App kostenlos ist? (odpowiedz: tak)
- Weißt du, was das Passwort ist? (odpowiedz: tak)
- Kannst du prüfen, ob das WLAN funktioniert? (odpowiedz: tak)
- Verstehst du, was er geschrieben hat? (odpowiedz: tak)
- Stimmt es, dass man alles googeln kann? (odpowiedz: tak)
- Weißt du, wer mein Passwort geändert hat? (odpowiedz: nie)
- Weiß sie, dass das WLAN nicht funktioniert? (odpowiedz: tak)
- Fragt er, ob wir die App installiert haben? (odpowiedz: tak)
- Versteht sie, was in der Nachricht steht? (odpowiedz: tak)
- Sagt sie, dass der Akku leer ist? (odpowiedz: tak)
Klucz
- Ja, ich weiß, dass das Update da ist.
- Ja, ich weiß, dass die App kostenlos ist.
- Ja, ich weiß, was das Passwort ist.
- Ja, ich kann prüfen, ob das WLAN funktioniert.
- Ja, ich verstehe, was er geschrieben hat.
- Ja, es stimmt, dass man alles googeln kann.
- Nein, ich weiß nicht, wer dein Passwort geändert hat.
- Ja, sie weiß, dass das WLAN nicht funktioniert.
- Ja, er fragt, ob wir die App installiert haben.
- Ja, sie versteht, was in der Nachricht steht.
- Ja, sie sagt, dass der Akku leer ist.
Otwarte ćwiczenie — bez automatycznego sprawdzania. Wypowiedz odpowiedzi na głos i idź dalej.
Potrzebujesz więcej praktyki? Claude wygeneruje świeże ćwiczenie z 10 zadaniami ze słownictwa i tematu lekcji.
Wygenerowane: 0 z 5
Teksty do słuchania
Trzy warianty tekstów na lekcję. Otwórz w glottos.com dla synchronizowanego audio.
Tekst ATekst do lekcji 33: Dass czy was? Ob — partykuła „czy"🔊 Praktyka audio ↗
- Ich weiß, dass diese App sehr praktisch ist.
- Er fragt, ob das WLAN hier funktioniert.
- Weißt du, was das Passwort ist?
- Sie sagt, dass der Akku fast leer ist.
- Ich weiß nicht, ob die App kostenlos ist.
- Kannst du prüfen, ob das Update da ist?
- Er glaubt, dass das Smartphone zu teuer ist.
- Ich verstehe nicht, was in der Nachricht steht.
- Sie fragt, ob ich die Datei heruntergeladen habe.
- Wir hoffen, dass das WLAN bald funktioniert.
- Weißt du, wie man diese App installiert?
- Ich finde, dass der Bildschirm zu klein ist.
- Er weiß nicht, ob sie die Nachricht gelesen hat.
- Zeig mir, wie man ein Foto hochlädt.
- Sie sagt, dass man alles im Internet googeln kann.
- Ich weiß nicht, wer mein Passwort geändert hat.
- Stimmt es, dass das neue Handy besser ist?
- Prüf mal, ob das Tablet geladen ist.
- Er fragt, was ich auf dem Smartphone gespeichert habe.
- Ich glaube, dass diese Datei zu groß ist.
- Weißt du, ob man die App auch löschen kann?
- Sie versteht nicht, was er ihr geschrieben hat.
- Ich finde, dass man zu viel Zeit am Handy verbringt.
- Er weiß nicht, ob sein Laptop das Update braucht.
- Kannst du mir sagen, was diese App macht?
- Wir wissen, dass man vorsichtig im Internet sein muss.
- Ich frage mich, ob diese Nachricht wichtig ist.
- Sie hat gesehen, dass er das Foto hochgeladen hat.
- Weißt du, wann das nächste Update kommt?
- Ich bin sicher, dass die Technik unser Leben verändert.
Tekst BTekst do lekcji 33 (B): Dass, ob, was — zdania podrzędne🔊 Praktyka audio ↗
- Ich glaube, dass soziale Netzwerke das Leben verändern.
- Weißt du, ob man das Licht per App steuern kann?
- Er versteht nicht, was der Roboter gerade macht.
- Sie findet, dass ein Smart Home sehr praktisch ist.
- Ich frage mich, ob Künstliche Intelligenz gefährlich ist.
- Kannst du mir zeigen, wie man ein Profil erstellt?
- Er sagt, dass er zu viel Zeit online verbringt.
- Ich bin nicht sicher, ob die Kamera eingeschaltet ist.
- Weißt du, was ein Algorithmus eigentlich ist?
- Sie hat gelesen, dass Roboter bald Ärzte ersetzen könnten.
- Ich finde, dass man im Internet vorsichtig sein muss.
- Er fragt, ob die Sprachsteuerung auch Deutsch versteht.
- Erzähl mir, was du in dem Blog gelesen hast.
- Wir wissen, dass Datenschutz sehr wichtig ist.
- Stimmt es, dass man mit der Smartwatch telefonieren kann?
- Ich weiß nicht, ob mein Account gehackt wurde.
- Sie sagt, dass sie keine sozialen Netzwerke mehr nutzt.
- Ich frage mich, was die Zukunft der Technik bringt.
- Er hat gehört, dass der neue Chip schneller arbeitet.
- Weißt du, ob man die Heizung per Handy regeln kann?
- Ich glaube nicht, dass Roboter Menschen komplett ersetzen werden.
- Sie fragt, was der Unterschied zwischen Cloud und Server ist.
- Es ist bekannt, dass viele Firmen unsere Daten sammeln.
- Ich weiß nicht, ob diese Webseite sicher ist.
- Er findet, dass Videokonferenzen manchmal anstrengend sind.
- Weißt du, wie viele Follower er auf Instagram hat?
- Sie ist überrascht, dass die Technik so schnell wächst.
- Ich frage mich, ob wir ohne Internet leben könnten.
- Er hat gelesen, was Experten über Cybersicherheit schreiben.
- Ich bin sicher, dass die Digitalisierung weitergehen wird.
Tekst CTekst do lekcji 33 (C): Dass / ob / was — Cyfrowe życie🔊 Praktyka audio ↗
- Ich habe gehört, dass der Roboter alles allein macht.
- Weißt du, ob die Webseite sicher ist?
- Er versteht nicht, was der Algorithmus berechnet.
- Es ist klar, dass Künstliche Intelligenz die Zukunft verändert.
- Ich frage mich, ob mein Drucker noch funktioniert.
- Sag mir, was du über das neue Programm denkst.
- Sie glaubt, dass soziale Medien süchtig machen können.
- Wir wissen nicht, ob der Server heute Nacht läuft.
- Kannst du sehen, was auf dem Monitor steht?
- Ich bin überzeugt, dass Datenschutz sehr wichtig ist.
- Er fragt, ob man die Festplatte reparieren kann.
- Niemand weiß, was die nächste Innovation bringt.
- Es ärgert mich, dass das Kabel schon wieder kaputt ist.
- Prüf bitte, ob die Software aktuell ist.
- Ich verstehe nicht, was diese Fehlermeldung bedeutet.
- Alle sagen, dass Programmieren eine nützliche Fähigkeit ist.
- Weißt du, ob man den Speicher erweitern kann?
- Es überrascht mich, was Computer heute leisten können.
- Sie hat erzählt, dass ihr Laptop einen Virus hatte.
- Ich bin mir unsicher, ob ich die Cloud nutzen soll.
- Zeig mir bitte, was du heruntergeladen hast.
- Man merkt, dass die Technologie immer schneller wird.
- Er fragt sich, ob Roboter Menschen ersetzen werden.
- Ich weiß genau, was ich mit der App machen will.
- Es stimmt, dass viele Firmen auf Homeoffice umsteigen.
- Weißt du, ob der Akku lange genug hält?
- Sie hat mir erklärt, was ein Backup ist.
- Ich hoffe, dass meine Daten sicher gespeichert sind.
- Er ist sich nicht sicher, ob das Mikrofon an ist.
- Es freut mich, dass die Videokonferenz gut geklappt hat.
Audio odtwarzane jest w glottos.com — otwiera się w nowej karcie.
Trening ust
Główna zasada: 95% — to trening ust. Czytaj każdą linijkę na głos. Nie tylko patrz — mów.
Część 6: Gamy językowe
🔊 Praktyka audioGama 1 — wissen + dass (czasownik na koniec)
Ich weiß, dass die App gut funktioniert
Du weißt, dass die App gut funktioniert
Er weiß, dass die App gut funktioniert
Sie weiß, dass die App gut funktioniert
Wir wissen, dass die App gut funktioniert
Ihr wisst, dass die App gut funktioniert
Sie wissen, dass die App gut funktioniert
Uwaga: wissen jest nieregularny! Ich weiß, du weißt, er weiß, ale wir wissen.
Gama 2 — fragen + ob (niepewność)
Ich frage, ob das WLAN hier funktioniert
Du fragst, ob das WLAN hier funktioniert
Er fragt, ob das WLAN hier funktioniert
Sie fragt, ob das WLAN hier funktioniert
Wir fragen, ob das WLAN hier funktioniert
Ihr fragt, ob das WLAN hier funktioniert
Sie fragen, ob das WLAN hier funktioniert
Gama 3 — wissen + was (pytanie o treść)
Ich weiß nicht, was er heruntergeladen hat
Du weißt nicht, was er heruntergeladen hat
Er weiß nicht, was er heruntergeladen hat
Sie weiß nicht, was er heruntergeladen hat
Wir wissen nicht, was er heruntergeladen hat
Ihr wisst nicht, was er heruntergeladen hat
Sie wissen nicht, was er heruntergeladen hat
W Perfekt czasownik posiłkowy hat stoi na samym końcu — po imiesłowie heruntergeladen.
Część 7: Matryca językowa
🔊 Praktyka audioMatryca 1 — „Ty ↔ Ja"
Weißt du, dass das Update da ist? – Ja, ich weiß, dass das Update da ist
Weißt du, ob die App kostenlos ist? – Nein, ich weiß nicht, ob die App kostenlos ist
Weißt du, was das Passwort ist? – Nein, ich weiß nicht, was das Passwort ist
Glaubst du, dass das Smartphone gut ist? – Ja, ich glaube, dass es sehr gut ist
Fragst du, ob ich die Datei habe? – Ja, ich frage, ob du die Datei hast
Verstehst du, was er geschrieben hat? – Nein, ich verstehe nicht, was er geschrieben hat
Matryca 2 — „Osoby trzecie"
Weiß sie, dass das WLAN nicht funktioniert? – Ja, sie weiß, dass es nicht funktioniert
Fragt er, ob wir die App installiert haben? – Ja, er fragt, ob wir sie installiert haben
Versteht sie, was in der Nachricht steht? – Nein, sie versteht nicht, was darin steht
Glaubt er, dass das Tablet besser ist? – Ja, er glaubt, dass es besser ist
Sagt sie, dass der Akku leer ist? – Ja, sie sagt, dass der Akku leer ist
Matryca 3 — Technologie w życiu
Kannst du prüfen, ob das WLAN funktioniert? – Moment, ich prüfe, ob es funktioniert
Weißt du, wie man diese App herunterlädt? – Ja, ich zeige dir, wie man sie herunterlädt
Stimmt es, dass man alles googeln kann? – Ich glaube, dass man fast alles googeln kann
Hast du gesehen, was er hochgeladen hat? – Nein, ich weiß nicht, was er hochgeladen hat
Weißt du, wer mein Passwort geändert hat? – Nein, ich weiß nicht, wer es geändert hat
DASS = „ŻE" (fakt) OB = „CZY" (tak/nie?) WAS = „CO" (treść?)
Wszystkie trzy → czasownik NA KONIEC podrzędnego!
Ich weiß, dass er kommt (znam fakt)
Ich weiß nicht, ob er kommt (nie wiem: tak? nie?)
Ich weiß nicht, was er macht (nie wiem: co konkretnie?)
Perfekt w podrzędnym: ...dass er die App heruntergeladen HAT
(hat/ist — na samym końcu!)
dass ≠ das! dass = spójnik (dwa s) | das = rodzajnik (jedno s)
Hack: Fakt → dass. Tak/nie? → ob. Co/kto/gdzie? → was/wer/wo.
Test polski: „że" = dass, „czy" = ob, „co/kto" = was/wer.
Następny krok: Lekcja 34 — Weil, denn. Przyimki czasu: vor, in, seit. Nauczysz się tłumaczyć przyczyny i mówić „bo / ponieważ" na dwa sposoby — i dowiesz się, dlaczego szyk wyrazów w każdym z nich jest inny. A przy okazji: jak powiedzieć „dwa lata temu", „za trzy dni" i „już miesiąc".
Następny krok: Lekcja 34 — Weil, denn. Przyimki czasu: vor, in, seit. Nauczysz się tłumaczyć przyczyny i mówić „bo / ponieważ" na dwa sposoby — i dowiesz się, dlaczego szyk wyrazów w każdym z nich jest inny. A przy okazji: jak powiedzieć „dwa lata temu", „za trzy dni" i „już miesiąc".